თემურ შაშიაშვილი: სიყვარული აგვამაღლებს

მადლიერებით გავაცილოთ მეორე ათასწლეული - რწმენით და იმედით შევხვდეთ ახალ ათასწლეულს!

შეხვედრა ახალ წელთან ყოველთვის დიდ ადამიანურ განცდებთანაა დაკავშირებული. ზნეობრივი ადამიანი ამ დროს ინანიებს შეცდომებსა და ცოდვებს, ბოდიშს უხდის ყველას ვისაც აწყენინა, ფიქრობს ქვეყნაზე, მამულზე, ოჯახზე ამქვეყნიურ ყოფაზე, ცდილობს დაეხმაროს გაჭირვებულებსა და უპოვრებს - როგორც ჩვენში იტყვიან, უშურველია. კაცისთვის ეს პერიოდი ზნეკეთილობით არის სავსე.

ამ განწყობას ამძაფრებს ის, რომ ჩვენ ვხვდებით არა მხოლოდ ახალ წელს, არამედ ახალ საუკუნეს, ახალ ათასწლეულს. განსაკუთრებულია ამ დროს თითოეული ადამიანის პასუხისმგებლობა მისი არსებობის, მისი ყოფნის გამო. ზომა არა აქვს ამ დროს ხელისუფლებაში ყოფნისთვის პასუხისმგებლობას. ეს მართლაც, უმძიმესი ტვირთია.

უმძიმესია იმის გამო, რომ ქვეყანა მშიერი და დაუძლურებულია. მშიერ და დაუძლურებულ ქვეყანაში კი სიკეთე გათითოკაცებულია, ხოლო ბოროტება ერთ მუშტად არის შეკრული და კუჭი იმარჯვებს გონებაზე. ეს უკვე აზროვნების სიძნელეა.

სწორედ რომ გაუსაძლისი მდგომარეობაა ჩვენს ქვეყანაში, ხელსუფლება ამ დროს უნდა ინანიებდეს თავის შეცდომებსა და ცოდვებს, ბოდიშს უხდიდეს ხალხს ამ ყოფისთვის, უნდა ინანიებდეს თავის შეცდომებსა და ცოდვებს ყოველი ადამიანიც, ორთავე კი უნდა იკრებდეს ძალას - მადლიერებით აცილებდეს მეორე ათასწლეულს, მეოცე საუკუნეს, და იმედით ხვდებოდეს მესამე ათასწლეულს, ოცდამეერთე საუკუნეს, 2001 წელს!

რით არის საამაყო ეს საუკუნე და რა გვაძლევს ძალას გავუძლოთ გაუსაძლისს?

უპირველესად ჩვენი გენეტიკური კოდი, ტრადიციული სიბრძნე და გპონიერება. რაც მთავარია შეგრძნება და გაცნობიერება იმისა, რომ ჩვენ ყველამ, ვინც დღეს ცოცხლები ვართ, შევძელით ახალ ათასწლეულში საქართველოს შეყვანა, როგორც თავისუფალი და დამოუკიდებელი ქვეყნისა.

კაცობრიობის განვლილი პერიოდი, მეორე ათასწლეული, მეოცე საუკუნე და მისი ბოლო ათწლეულები გამორჩეულია იმით, რომ მეცნიერულად დასაბუთდა სულის უკვდავება. სასწაულია ის, რომ რელიგია უფრო დიდი მეცნიერება აღმოჩნდა, ვიდრე საკუთრივ მეცნიერება.

სად არის ჩვენი სიძლიერე, ჩვენი მომავალი?

საქართველოს სიძლიერე, მისი მომავალი მის ისტორიულ ფესვებში, წინაპართა ტრადიციებისადმი ერთგულებაშია, ჩვენს სარწმუნოებასა და ეკლესიურობაშია, ჩვენს ენაშია, ჩვენს ოჯახში და ოჯახიშვილობაშია.

ვინ ვიქნებით ჩვენ, თუ ჩვენი წინაპრების რელიგიას ვუღალატებთ, ჩვენს წინაპრებს არ დავაფასებთ, ჩვენს ბებიას და ბაბუას არ ვცემთ პატივს, თუ ჩვენს ენაზე - ქართულ ენაზე არ ვისაუბრებთ? (ადამიანი ანობრივი არსებაა - დიდი სიბრძნეა ამ თქმაში). ჩვენს ვიქნებით წარსულის ქვეყანა -- ისე დაკარგული და განადგურებული, როგორც ცივილიზაციის სათავეებთან მდგომ ბევრ ხალხს დაემართა.

რა ვქნათ, ჩავიკეტოთ?

ცივილიზებულ სამყაროში ყოფნას თითოეული სახელმწიფოსათვის, ყოველი ერისა და ხალხისათვის სამი საყრდენი აქვს: ისტორიული ფესვი, ინტელექტი, ეკონომიკა. მსოფლიოს ინტელექტი და ბიზნესი აერთიანებს - არც ერთს აქვს ეროვნება და არც ერთი არ (ვერ) იკეტება სახელმწიფო საზღვრებში.

ჩვენ ცივილიზაციის სათავეებთან მდგომი ერი ვართ ჯანსაღი და ძლიერი ისტორიული ფესვით. ჩვენ ძლიერი გენეტიკური კოდის, დიდი ინტელექტის ერი და ქვეყანა ვართ, ასეთი წარსულისა და მსოფლიო გონის ქვეყანას არ ეკადრება ასეთი ეკონომიკა და ბიზნესი - დაბინძურებული, კორუმპირებული, უინტელექტო და ძირითადში, გაუნათლებელი, სიხარბით სავსე ადამიანთა ხელში. სახელმწიფო კი არ უნდა ებრძოდეს მდიდარს, არამედ ხელს უნდა უწყობდეს ადამიანის გამდიდრებას, მაგრამ ეს უნდა ხდებოდეს კანონიერად და არა ძარცვა - გლეჯვით, და არა ხალხის გაღატაკების ხარჯზე. უბედურებაა, როცა მდიადრი ხარ, მაშინ, როცა უღარიბესად ცხოვრობს წესიერი კაცი, შიმშილობს მეცნიერი, მწერალი, შემოქმედი, კულტურის მოღვაწე, ცნობილი სპორტსმენი, როცა შიმშილობს მასწავლებელი, ამ ეპოქას უზნეო მდიდართა ეპოქა ჰქვია. ეს ის ეპოქაა, როცა ხელისუფლებამ უზნეო გაამდიდრა, მის ფეხქვეშ გაეგო. ეს ის ეპოქაა, როცა სახელმწიფო არ ებრძვის უზნეო მდიდარს, არამედ უზნეო მდიდრები ებრძვიან სახელმწიფოს, ქვეყანას, ერს, მომავალს.

ფული გაუნათლებელი ადამიანების ხელში დამანგრეველია ქვეყნისათვის, ხრწნის ერსა და ხალხს. ფულს მაშინ აქვს ძალა, როცა იგი ინტელექტუალის ხელშია. აი, სად უნდა მოხდეს სასწაული. იგი ჩვენმა ისტორიულმა ფესვმა და გენმა უნდა მოახდინოს. განმსაზღვრელი ამ ბრძოლაში საქართველოს პრეზიდენტისა და პარლამენტის პოლიტიკური ნებაა, მაგრამ სამწუხაროდ იგი ჯერ არ ჩანს.

ახალ ათასწლეულში სასწაული მოხდება სამყაროში - კაცობრიობას ერთი მეფე ეყოლება - განათლება . განათლებული კაცი, მართლაც მეფე იქნება, გაუნათლებელი - მონა. ჩვენ განათლებულთა, მეფეთა ქვეყანა უნდა ვიყოთ - ქვეყანა, სადაც ადამიანი , მისი თავისუფლების ხარისხი იქნება ზომა. არც ერთი ტყვეობა არ ვარგა, მაგრამ არაფერი არ სჯობს ზნეობის ტყვეობაში ცხოვრებას. სწორედ ზნეობის ტყვეობაში ცხოვრება იქნება ადამიანის თავისუფლების მწვერვალი.

ბედნიერია ერი, სადაც ბავშვია პრიორიტეტი, მადლიერება და პატივისცემა უფროსი თაობებისადმი, მხარდაჭერა და კეთილი განწყობა ინვალიდის, შრომისუუნაროს, მიუსაფარისადმი, სადაც აფასებენ და მხარს უჭერენ ნიჭიერს, ძლიერს, კაი კაცს, პატიოსნებას, სადაც ჭეშმარიტებას აქვს სიმაღლე ყველა სხვა ღირებულებაზე, სადაც ადამიანობა უფრო ფასობს, ვიდრე თანამდებობა, სადაც თანამდებობა სულგრძელთ, გონიერთ, რწმენის ადამიანებს, ოჯახიშვილებს, ქვეყნისა და ხალხის ერთგულთ უჭირავთ.

ბედნიერია ერი, ქვეყანა, მხარე, ქალაქი, რაიონი, სადაც მასწავლებელს ეფერებიან, ხელისგულზე ჰყავთ, სადაც არ ებრძვიან მწერალს, მეცნიერს, ხელოვანს, კულტურის მოღვაწეს, სპორტსმენს, სადაც მართვა მეცნიერს ეყრდნობა, სადაც მეცნიერებს, სიბრძნით სავსე ადამიანებს ეთათბირებიან, სადაც სახელმწიფო მხარდაჭერა აქვს ახალგაზრდობას, სტუდენტობას, და, სადაც იზრდება საზოგადოებაში მიმდინარე პროცესებზე ახალგაზრდობის, მეცნიერების ზეგავლენა, სადაც არ ებრძვიან პრესას და ტელევიზიას, სადაც ძლიერია სამოქალაქო ინსტიტუტები, სადაც ხელისუფლება მხარს უჭერს არასამთავრობო ორგანიზაციებს - თმობს მთელ რიგ ძალაუფლებას მათ სასარგებლოდ, სადაც არ ფასობს ცინიზმი და ცინიკოსი, სადაც ადამიანებს კი არ უხარიათ ერთმანეთის ნაკლოვანებები, არამედ ტკივათ, სადაც მართლმსაჯულებას თემიდას სასწორი უჭირავს , სადაც კანონმორჩილებაა, და სადაც ხელისუფლების უმთავრესი ფუნქციაა კონკრეტული გარემოს შექმნა და სამოქალაქო საზოგადოების ფორმირება, სადაც სახელმწიფო მოღვაწეს, პოლიტიკოსს, სახელმწიფო მოხელეს, მოსამართლეს, საკრებულოს, თუ პარლამენტის წევრებს, ჟურნალისტებს გააჩნიათ პასუხისმგებლობა ხალხის წინაშე.

ადვილია ნგრევა, ძნელია შენება.

ადვილია ნგრევით, სხვისი ლანძღვით ავტორიტეტის მოპოვება - მით უფრო, როცა არაფერზე პასუხს არ აგებ, ძნელია იყო თანამდბობაზე დიდი გაჭირვების ჟამს, აგებდე პასუხს და აშენებდე.

ადვილია საზოგადოების დემორალიზება, სასოწარკვეთაში ჩაგდება - მით უფრო, როცა ხალხი და ქვეყანა მშიერია და ისედაც დემორალიზებული და სასოწარკვეთილ მდგომარეობაშია, ძნელია ასეთ მდგომარეობაში მყოფ ხალხს იმედი მისცე, დაარწმუნო, ძალა შთაუნერგო, აამოძრავო, და გაიყოლიო. რაც ადვილია - სუსტები ეტანებიან, რაც ძნელი - ამას ძლიერები, სულიერებით სავსე ადამიანები.

ისტორიულად ძლიერი ადამიანების კრედო იყო - უმჯობესია რამდენიმე პროგრესული ადამიანი გიჭერდეს მხარს, ვიდრე ათასები ბრმად გიკრავდნენ ტაშს. ბრწყინვალეა. ძლიერმა იცის, რომ უმადურობაა ნგრევა, მადლიერება - შენება. ხალხი და ქვეყანა იხრწნება, როცა უმადურობით ივსება, ხალხს, ქვეყანას, ერს, რომელსაც მადლიერების გრძნობა გააჩნია - დიდი მომავალი აქვს.

ერთსაც გავიხსენებ: უმჯობესია შეეჭიდო მართალ საქმეს, თუმცა შეუძლებელს და დამარცხდე, ვიდრე შეეგუო სიბილწეს, ან სათავეში ჩაუდგე უმადურთა ბრბოს და იბელადო.

„ - ომი გქონიათო, გივარგილ, ომი;

- ომი გქონიათო დედფალ, ომი;

- წაგიგიათო ომი, გივარგილ;

- წავაგეთ ომი, დედფალ;

- მაშ, რაღა აზრი აქვსო ბრძოლას, გივარგილ;

- ბრძოლას ყოველთვის აქვს აზრი, დედფალ“.

საუკუნეებს გაუძლო დიდ სვანეთში დაბადებულმა ამ სიბრძნემ. ბრძოლას ყოველთვის აქვს აზრი, მით უფრო, სიმართლისა და სამართლიანობისათვის.

ბრძოლას მაშინ აქვს განსაკუთრებული აზრი, როცა ქვეყანას, ხალხს, გაცნობიერებული აქვს, რომ ქვეყნის თავისუფლებასა და დამოუკიდებლობას სამი რამე სჭირდება: სისხლი, ცრემლი და ოფლი. სისხლი დავღვარეთ იმაზე მეტი, ვიდრე საჭირო იყო. ეს წმინდა სისხლია - საქართველოს სიძლიერის სისხლი. ცრემლი დავღვარეთ იმაზე მეტი, ვიდრე საჭირო იყო.

ჩვენი ქვეყნისათვის ოფლის დაღვრის დროოა, აღარ გვინდა მეტი სისხლი და მეტი ცრემლი. გვეყოფა დაპირისპირება. დაპირისპირება სუსტების მოგონილია. სამწუხაროა, რომ ადამიანი სხვის მორევაზე ფიქრობს. მთავარია სხვას კი არა, საკუთარ თავს მოერიო. ეს მხოლოდ ძლიერთა ხვედრია. ღირს დაფიქრებად ყოვლივე ეს. ჩვენს ქვეყანას ძლიერ, განათლებულ ადამიანთა ოფლი სჭირდება. სწორედ წიგნიერებით სავსე ოფლი.

ჩვენ ძლიერი ტრადიციის ხალხი და ქვეყანა ვართ. პირველი ათასწლეულის დასაწყისსი ქართველებმა ქრისტიანობა მივიღეთ, მეორე ათასწლეულის დასაწყისი „ოქროს ხანად“ არის წოდებული ჩვენს ისტორიაში.

ეჭვი არ მეპარება, მესამე ათასწლეულის დასაწყისი, სულ მოკლე პერიოდში გაუსაძლისი ყოფიდან ქვეყნის აღმავლობის ეპოქაში გადავა. ეს არის ჩვენი სიძლიერე და ისტორიული კოდი.

ჩვენი გზა დავით აღმაშენებლის გზაა - ის გამორიცხავს სიძულვილს და ეფუძნება სიყვარულს. არ გძულდეს - ეს ნიშნავს მოერიო საკუთარ თავს, მოინანიო - ნიშნავს მოერიო საკუთარ თავს, აღიარო შეცდომები - ეს ნიშნავს სძლიო საკუთარ თავს, მოიხადო ბოდიში, როცა მართალი არ ხარ, ეს ნიშნავს, მოერიო სკუთარ თავს, გიყვარდეს - ეს ნიშნავს იყო სრლყოფილების მწვერვალზე.

სიყვარულს ერთადერთს შეუძლია შექმნას ადამიანი, როგორც სამყარი და მთელი სამყარო მოათავსოს ამ ადამიანის გულში. სიყვარულს მაშინ აქვს ძალა, როცა „ადამიანი პასუხისმგებელია სიზმარისათვისაც კი“. რა სიბრძნე და რა დიდი განზომილებაა, როგორი მსოფლშეგნებაა: „შენ ადამიანი, პასუხისმგებელი ხარ საკუთარ სიზმარზეც. ეს სიტყვები მეოთხე საუკუნის დიდ თეოლოგს, გრიგოლ ნოსელს ეკუთვნის და, როგორც მეისტორიე ამბობს - ამ გავლენით არის დიდი მეფის მიერ დაწერილი „გალობანი სინანულისანი’“. უპასუხისმგებლობით სავსე ეპოქაში როგორ სჭირდება საქართველოს ყოველი ადამიანის, უპირველესად ხელისუფალის ცხოვრება ამ განწყობით.

ბედნიერია ადამიანი, რომლის ცხოვრების წესია, ვისაც შეუძლია თქვას:

„ სხვისი ყოფილა, თუ ყოფილა ჩემს თვალზე ცრემლი,

ვყოფილვარ სხვისი მწუხარებით მე ბევრჯერ ავად;

ყოვლადძლიერო გახარება თუ გინდა ჩემი,

უნარი სხვისი გახარების მიბოძე უმალ.“

მართლაც, დიდი ადამიანური სრულყოფილებაა, როცა გაქვს სხვისი გახარების უნარი და როგორც დიდი ილია იტყოდა , შეგიძლია საკუთარი აზრებით და სხვისი ცხოვრებით.

კონსტანტინე გამსახურდია ამბობს:

„ სამი რამ უნდა აღეკვეთოს ვაჟკაცთაგანს ყოველს:

შიშის, შიმშილის და სიკვდილის ხსენება.

მაშინ ყველაფერი კარგად იქნება.“

ეს ძლიერთა ხვედრია. ჩვენ ძლიერების ქვეყანა უნდა ვიყოთ.

დიდი წმინდანი, იოანე ოქროპირი ქადაგებს: „ოქრო განიწმინდება ცეცხლით, ხოლო სული - განსაცდელით და მწუხარებით. განსაცდელი ბოროტება კი არა სიკეთეა.“ მისივე ქადაგებაა: „უბედურება იმაში კი არ მდგომარეობს, რომ შენ დაეცი, არამედ იმაში, რომ დაცემის შემდგომ არ დგები“.

ჩვენი ქვეყანა განსაცდელშია, მაგრამ იგი, რომ სიკეთედ გვექცეს, უნდა ვაღიაროთ რომ დავეცით და ჩვენვე უნდა ვიცოდეთ, რომ ხსნა ადგომაშია.

მესამე ათასწლეული სწორედ დაცემულის ადგომის დიდი სურვილითა და განწყობით უნდა დავიწყოთ. სხვანაირად არ ეკადრება ხალხს, რომელზეც ჯერ კიდევ სოკრატემ თქვა“ დედამიწა დიდზე დიდი რამ არის, მაგრამ მხოლოდ მის უმცირეს ნაწილში ვცხოვრობთ ფასისიდან მოკიდებული ჰერაკლეს სვეტებამდე“.

ეს სიტყვები პლატონის „ფედრაშია“ მოტანილი აქ ძველი დროის კულტურული სამყაროს მიჯნად ჰერაკლეს სვეტებთან (გიბრალტარის სრუტე) ერთად ფასისის (რიონი) აღიარება მრავლისმთქმელი ფაქტია.

ჩვენი დიდი წარსულისა და კიდევ უფრო დიდი მომავლის ქვეყანა ვართ.

ჩვენ მსოფლიოს ბევრი ქვეყნის განსაკუთრებული ყურადღებით ვართ მოცული. ეს დიდი სიმდიდრეა, მაგრამ ჩვენი ქვეყნის ბედი ქვეყნის შიგნით წყდება და ქვეყანა მით უფრო წინ მიდის, რაც ნაკლები ჰყავს უგულო და ორგული და რაც მეტი ერთგული.

უგულობაც და ორგულობაც ქვეყნის მტრობაა. ქვეყნის და ხალხის მოყვარე მხოლოდ ერთგული შეიძლება იყოს.

რაში გამოიხატება დღეს კონკრეტულად მტრობა შენი ქვეყნის და ხალხის?

- იმაში, რომ ზიხარ სხვის კაბინეტში, ზიხარ იმ თანამდებობაზე, რომელიც შენ არ გეკუთვნის და სხვას გაცილებით მეტის გაკეთება შეუძლია ამ თანამდებობაზე. მტრობს ქვეყანას ის ხელსუფალი, რომელმაც შენ დაგნიშნა ამ თანამდებობაზე და დაგსვა სხვის კაბინეტში. მტრობს ქვეყნას და საკუთარ თავს ხალხი, ვინც უკეთური გზებით აგირჩია.

_ იმაზე რომ მწარე სიმართლეს ამჯობინე ტკბილი ტყუილი, ხარ მლიქვნელი, დამსმენი, ან გიყვარს და გზას აძლევ მლიქვნელს და დამსმენს.

შენი ქვეყნისა და ხალხისთვის იმაზე მეტი მტრობა რა უნდა იყოს, როცა ამრავლებ დიპლომიან უცოდინრებს. რაც გვჭირს, იმის გამო გვჭირს, რომ ყველა დონეზე, სოფლის გამგებლითა და საკრებულოთი დაწყებული, უმაღლესი ეშელონებით დამთავრებული - ჭარბობს გაუნათლებელი, უწიგნული, უცოდინარი. მართლაც რომ ქვეყნის სასუნთქ არტერიას კეტავს მრავალდიპლომიანი უცოდინრობა.

დღეს ქვეყნის დიდი მტრობაა პოპულიზმი, როცა პრაქტიკულად, ადამიანი ხალხის სახელით ხალხსვე ებრძვი, როცა წინ კი არ აღუდგები აზვირთებულ უკანონობას, არამედ სათავესი ჩაუდგები მას. შენ თვითონ იცი, რომ სწორად არ იქცევი, მაგრამ გირჩევნია ტყუოდე და პოპულარული იყო, ვდრე მართალი და არაპოპულარული. ეს არის პოლიტიკური პროსტიტუცია.

ჩვენი ეპოქა არის პოლიტიკური პროსტიტუციის ეპოქა. სწორედ ამ მარტივი ფორმულის გამოა დღეს ყველა ნამდვილი, ხაზს ვუსვამ, ნამდვილი რეფორმატორი დამარცხებული და გამარჯვებულია თვითმარქვია რეფორმატორები.

მტრობაა შენი ქვეყნისადმი, როცა თურაშაულის პატრონი ტყეში ეძებ პანტას.

იაგოს როლი უკვე მტრობაა შენი ქვეყნისა და ხალხისადმი, რადგან იაგოები ყოველთვის თიშავენ, აპირისპირებენ - გათიშულობა და დაპირისპირება კი ოდითგანვე დიდი უბედურება იყო ჩვენი ქვეყნისა და ხალხისთვის.

ღმერთო, ისეთი ახალი წელი გაუთენე ჩვენს ქვეყანას, ჩვენს ხალხს, ქართველთ, ყველა ოჯახს, რომ შეგვეძლოს ვთქვათ:

„ისეთი დილა გათენდა, მტერს რომ შევყროდი, ალალ ძმასავით გავუღიმებდი.“

ღმერთო, უმრავლე ქართველ კაცს სათნოების დღეები, შურზე და მტრობაზე ამაღლების დღეები.

ამ განწყობით ვულოცავ ყოველ ქართველს, საქართველოში მცხოვრებთ, მთელს იმერეთს ახალ წელს, მადლობა ყველას თანადგომისათვის, თანამშრომლობისათვის. ბოდიშს ვუხდი ყველას, ვისაც ვაწყენინე, ხელისუფალის ბედი ასეთია - რაც კეთდება კარგი, სხვისი გაკეთებულია, რაც ცუდი - ხელისუფალის. მძიმეა ამის გაცნობიერებაც კი, მაგრამ მთავარია, ადამიანი ღმერთთან და საკუთარ თავთან იყოს მართალი. ეს ხალხთან სიმართლესაც ნიშნავს. დრო ყველაფერს თავის სახელს დაარქმევს.

ძლიერია ის კაცი, ვისთვისაც დრო მუშაობს.

- ზრდილი იმერი“ - ასეა ისტორიულად ქართველთა ცნობიერებაში იმერელი კაცი. სწორედ „ზრდილი იმერი“, ე.ი. თითოეული იმერეთში მცხოვრები, ქუთაისი და იმერეთის ყველა ქალაქი და რაიონი ახალ ათასწლეულს, ახალ საუკუნეს, 2001 წელს ულოცავს სრულიად საქართველოს - აფხაზეთსა და აჭარას, ქართლს, კახეთს, გურიას და სამეგრელოს, რაჭა-ლეჩხუმსა და სვანეთს, ისტორიულ სამაჩაბლოსა და სამცხე - ჯავახეთს, საქართველოში მცხოვრებ ჩვენს მეგობარ და ნათესავ რუსებს, ებრაელებს, ბერძნებს, აზერბაიჯანელებსა და სომხებს, ჩვენს ქვეყანაში მცხოვრებ ყველა ერის წარმომადგენლებს, ჩვენს ისტორიულ ძმებს, აფხაზებსა და ოსებს, ყველა რელიგიური კონფესიის წარმომადგენლებს, ჩვენი ერთიანობის სიმბოლოს - ჩვენს დედაქალაქ თბილისსა და თბილისელებს, ჩვენი ქვეყნის სტუმრებს.

შობა - ახალ წელს ულოცავს იმერეთი საქართველოს პრეზიდენტს, ბატონ ედუარდ შევარდნაძეს, პარლამენტის თავჯდომარეს, ბატონ ზურაბ ჟვანიას, სახელმწიფო მინისტრს, ბატონ გია არსენიშვილს, პარლამენტარებს, მთავრობის წევრებს, აფხაზეთისა და აჭარის ხელმძღვანელებს, საქართველოს ყველა მხარის, ყველა ქალაქისა და რაიონის თავკაცებს - პრეზიდენტის რწმუნებულებს, მერებს, გამგებლებს, საკრებულოთა თავჯდომარეებს და წევრებს. ჩვენ ყველას ერთად ქვეყნისათვის სასწაულის მოხდენა შეგვიძლია, თუ ავმაღლდებით მტრობასა და შურზე. დიდი გამოგონება ხომ არ უნდა იმას, რომ საქართველო გამოგონებული ბელადების - ძველაზიური ბელადების პოლიტიკურ დაჯგუფებების - კრიმინალებითა და კორუმპირებულებით გაჯერებულის და ამ დაჯგუფებათა პოლიტიკურ დაპირისპირებას ეწირება. რომ არა ეს სიმახინჯე - საქართველოში მდგომარეობა 3-ჯერ და 4 -ჯერ უკეთესად იქნებოდა.

ხალხს უნდა სწამდეს, რწმენა უნდა ჰქონდეს ხელისუფლების - ხელისუფლების, მისი უმაღლესი ეშელონების წევრები ბიოლოგიური სინაზით კი არ უნდა იყვნენ ერთმანეთისადმი განწყობილნი (ეს ფაქტიც ხელისუფლების გახრწნას ნიშნავს), არამედ, გულით, რწმენით და უღალატობით.

საჭიროა სინდისი. მას ასე განმარტავს დიდი სულხან-საბა: „ სინდისი, ეს არის გონებაი მამხილებელი“ რა ბედნიერები ვიქნებით, როცა საქართველოში სინდისი აიღებს სიმაღლეს, ხელისუფალნიც სინდისიერები ვიქნებით და ხელისუფლებაც.

ეს მართლაც დიდი სასწაული იქნება საქართველოსათვის და მართლაც, ახალი ოქროს ხანის დასაწყისიც.

დიდმა ჭყონდიდელმა, როცა თავზე გვირგვინი დაადგა დავით მეოთხეს, შემდგომში დავით აღმაშენებელს, ასე დალოცა: „ დიდო მეფეო, საქართველოს ძლიერება მის სულიერ ერთიანობაშიაო“

დღეს საქართველოს სულიერი ერთიანობაა დარღვეული, ამიტომაც ვართ სუსტები. მწამს და მჯერა ახალ საუკუნეს, ახალ ათასწლეულში საქართველოში დიდი მოძრაობა დაიწყება სულიერი ერთიანობისათვის .

ბაგრატის ტაძარი საქართველოს სულიერი ერთიანობის დიდი სიმბოლოა. 2003 წელს 1000 წელი სრულდება ტაძრის აგებიდან.

ვისურვებდი, ახალი ათასწლეულის, ახალი საუკუნის, ახალი წლის პირველ დღეებში (ძველი სტილით) საერო და სასულიერო პირებს - საქართველოს პრეზიდენტს, ბატონ ედუარდ შევარდნაძესა და საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს, უწმინდესსა და უნეტარეს ილია მეორეს ხელი მოეწერათ გადაწყვეტილებაზე - 2003 წელს ბაგრატის ტაძრის 1000 წლის აღნიშვნის თაობაზე.

უდიდესი სურვილი მაქვს საქართველოს პრეზიდენტმა მოიკრიბოს საკუთარ თავში ძალა და განეწყოს სასწაულის მოხდენისათვის. შეუძლია მას ეს, სჭირდება საქართველოს დღეს ეს. ძლიერ, დემოკრატ პრეზიდენტს ხელისუფლების უმეტესი ნაწილის და ხალხის აბსოლუტური უმრავლესობის უღალატო გვერდით დგომა ექნება. მართლაც სასწაული იქნება ამის მოხდენა მშიერ და დაუძლურებულ ქვეყანაში და დიდი გამარჯვების დასაწყისიც.

„ქართველნო, ერთად ღვთისაკენ!“ დღევანდელი საქართველოსთვის დიდი ძალა აქვს საქართველოს კათოლიკოს -პატრიარქის ამ სიტყვებს, წარმოთქმულს ბაგრატის ტაძარზე 1994 წელს.

ღმერთმა ქნას, ახალი ათასწლეული ჩვენი მრავალტანჯული ქვეყნისათვის სიკეთით და ერთ მუშტად შეკვრით, ბოროტზე კეთილის გამარჯვებით დაიწყოს.

სიყვარულმა აღგვამაღლოს!

თეიმურაზ შაშიაშვილი

ქუთაისი, იმერეთი,

იანვარი, 2001 წელი.

С благодарностью проводим второе тысячелетие

и с верой и надеждой встретим новое тысячелетие

Дорогие друзья, любовь нас возвысит.

Это – мои размышления и переживания на рубеже веков.

Я знаю, что это обращение - тяжело для чтения, потому

что процесс его создания для меня был действительно

мукой, но оно пропитано верой в великое будущее Грузии.

Я верю, что с вступлением в третье тысячелетие в

Грузии начнется великая эпоха духовности.

Поздравляю вас, доброго пути!

Встреча с новым годом всегда связана с большими человеческими переживаниями. Нравственный человек в такое время кается в своих ошибках и грехах, просит прощения у всех, кого обидел, думает о стране, о Родине, о семье, о жизни, старается помочь нуждающимся и неимущим, как говорят у нас – милосерден. Этот период для человека полон благонравия.

Этот настрой усиливает и то, что мы встречаем не только новый год, но и новый век, новое тысячелетие. Особая в это время у каждого человека ответственность - в связи с его существованием, его бытием. Ответственность за пребывание во власти в это время – безмерна. Это - действительно тяжелое бремя.

Тяжелое из-за того, что страна – голодна и обессилена. А в голодной и обессиленной стране добро – раздроблено, а зло – собрано в один кулак, и желудок побеждает над разумом. А это уже – затрудненность мышления.

Именно сейчас, когда положение в нашей стране – невыносимое, власти должны покаяться в своих ошибках и грехах, попросить у народа прощения за его пребывание в таких условиях. Покаяться в своих ошибках и грехах должен каждый человек, и все должны собраться с силами, и с благодарностью проводить второе тысячелетие, двадцатый век, и с надеждой встретить третье тысячелетие, двадцать первый век, 2001 год!

Чем достоин гордости этот век, и что дает нам силы вынести невыносимое? В первую очередь, это – наш генетический код, традиционная мудрость и здравомыслие. И, что главное – чувствование и осознание того, что все мы, кто сегодня жив, смогли ввести Грузию в новое тысячелетие как свободную и независимую страну.

Пройденный человечеством период, второе тысячелетие, двадцатый век и его последние десятилетия отличаются тем, что было научно доказано бессмертие души.

Удивительно то, что религия оказалась большей наукой, чем наука сама по себе.

В чем – наша сила, наше будущее?

Сила Грузии, ее будущее – в ее исторических корнях, в преданности традициям предков, в нашем вероисповедании и церковности, в нашем языке, в наших семьях и семейных отношениях.

Кем мы будем, если изменим религии наших предков, перестанем ценить наших предков, не будем уважать наших дедов и бабушек, если не будем говорить на нашем – грузинском языке («человек – существо языковое и обусловленное языком» - великая мудрость в этом выражении)?! Мы будем страной прошлого – такой же потерянной и уничтожившейся, как это случилось со многими народами, стоявшими у истоков цивилизации.

Что делать, замкнуться?

У каждого государства, каждой нации и народа есть три опоры пребывания в цивилизованном мире – исторические корни, интеллект и экономика. Мир объединяют интеллект и бизнес, ни у одного из них нет национальности, и ни один из них не замыкается в рамках государства.

Мы – нация, стоящая у истоков цивилизации, со здоровыми и сильными историческими корнями. Мы - нация с сильным генетическим кодом, высоким интеллектом, и стране с таким прошлым, стране мирового уровня не пристало иметь такую экономику и такой бизнес – «грязный», коррумпированный, безинтеллектный, по большей части необразованный, в руках объятых жадностью людей. Государство должно не бороться с богатыми, а способствовать обогащению человека, но это должно происходить законно, а не путем грабежей-отъемов, и не за счет обнищания людей.

Беда – если ты богат в то время, когда порядочные люди живут крайне бедно, когда голодают ученые, писатели, творцы, деятели культуры, известные спортсмены, когда голодают учителя… Такая эпоха зовется эпохой безнравственных богачей. Это – эпоха, когда государство обогатило безнравственных, расстелилось у них под ногами. Это - та эпоха, когда не государство борется с безнравственными богачами, а безнравственные богачи борются с государством, страной, нацией, будущим.

Деньги в руках необразованного человека – разрушительны для страны, развращают нацию и народ. У денег тогда есть сила, когда они - в руках интеллектуала. Вот где должно произойти чудо. Его должны совершить наши исторические корни и гены. Определяющей в этой борьбе является политическая воля президента и парламента Грузии, однако ее, к сожалению, пока не видно.

В новом тысячелетии в мире произойдет чудо – у человечества будет один царь – образование. Образованный человек будет настоящим царем, необразованный – рабом. Мы должны быть страной образованных, страной царей, страной, где мерилом будет человек, степень его свободы. Пребывание в любом плену – не годится, но нет ничего лучше, чем жить в плену нравственности. Именно жизнь в плену нравственности явится вершиной свободы человека.

Счастлива нация, у которой приоритеты – ребенок, благодарность и уважение по отношению к старшим поколениям, поддержка и хорошее отношение к инвалидам, нетрудоспособным, бездомным, которая ценит и поддерживает талантливых, сильных, хороших людей, порядочность. Нация, для которой истина - выше всех остальных ценностей, у которой человечность более ценится, чем должность, а на должностях – великодушные, разумные, верующие люди, дети своих семей, преданные стране и народу.

Счастливы нация, страна, край, город, район, где бережно относятся к учителям, где не борются с писателями, учеными, деятелями культуры и искусства, со спортсменами. Где управление опирается на науку, где советуются с учеными, мудрыми людьми, где проявляется государственная поддержка молодежи, студенчества, где влияние молодежи и ученых на идущие в обществе процессы растет. Где не борются с прессой и телевидением, где сильны гражданские институты, где власти поддерживают неправительственные организации – уступают в их пользу целый ряд полномочий, где не ценятся цинизм и циники, где люди не радуются недостаткам друг друга, а переживают из-за этого. Где у правосудия – весы Фемиды, где есть законопослушание, где главнейшей функцией властей является создание конкурентной среды и формирование гражданского общества, где у государственного деятеля, политика, государственного чиновника, судьи, членов парламента, сакребуло (органов местного самоуправления), журналистов есть ответственность перед людьми.

Разрушать легко, строить – тяжело.

Легко завоевать авторитет разрушением, руганью в адрес других, тем более, когда ни за что не отвечаешь. Трудно находиться на должности в период великой нужды, нести ответственность и строить.

Легко деморализовать общество, ввести его в отчаяние, тем более, когда народ и страна – голодные и отчаявшиеся и так. Трудно дать находящимся в таком состоянии людям надежду, убедить их в чем-то, придать им сил, заставить их двигаться и повести за собой. За то, что легко, берутся слабые, за то, что трудно – сильные люди.

Исторически кредо сильных людей всегда было таким – лучше, чтобы тебя поддерживали несколько прогрессивных людей, чем тысячи слепо аплодировали.

Блестяще. Сильный знает, что разрушение – неблагодарность, строительство – благодарность.

Страна и народ растлеваются, когда заполняются неблагодарностью, у страны, народа, нации, у которых есть чувство благодарности – большое будущее.

Отмечу еще одно – лучше попытаться сделать правое дело, хотя бы и невозможное, и проиграть, чем смириться с гнусностью, или возглавить толпу неблагодарных и стать их вождем.

«- Война была у вас, Гиваргил, война,

- Война была у нас, Деофал, война,

- Проиграли, мол, вы войну, Гиваргил,

- Проиграли мы войну, Деофал,

- А какой смысл тогда бороться, Гиваргил,

- Бороться всегда имеет смысл, Деофал».

Эта мудрость, рожденная в большой Сванети, пережила века. Бороться всегда имеет смысл, тем более, за правду и справедливость.

Бороться тогда имеет особый смысл, когда страна и народ осознают, что для свободы и независимости страны нужны три составляющие – кровь, слезы и пот. Крови мы пролили больше, чем было нужно. Это – святая кровь, кровь силы Грузии. И слез мы пролили больше, чем было нужно.

Сейчас время – пролить пот для нашей страны, не нужно больше крови и слез. Хватит нам противостояния. Противостояние придумали слабые.

Очень жаль, что человек думает о том, как одолеть другого человека. Главное – пересилить не другого, а себя. И это - доля лишь сильных. Обо всем этом стоит задуматься. Нашей стране нужен пот сильных, образованных людей. Пот, полный грамотности.

Мы – народ и страна сильных традиций. В начале первого тысячелетия мы, грузины, приняли христианство, начало второго тысячелетии в нашей истории названо «золотой эрой».

Я не сомневаюсь, что начало третьего тысячелетия очень скоро перейдет из периода невыносимых условий существования в эпоху подъема страны. Это – наша сила и исторический код.

Наш путь – это путь Давида Агмашенебели /Строителя/ - он отвергает ненависть и основывается на любви. Не ненавидь - это означает: преодолей себя; покайся – это означает: перебори себя; признай ошибки – это означает: пересиль себя; извинись, когда ты не прав – это означает: преодолей себя; люби – это означает пребывание на пике совершенства.

Только любовь способна создать человека, как Вселенную, и поместить всю Вселенную в сердце этого человека. А любовь сильна тогда, когда «человек ответственен и за собственную лень». Какая мудрость, какое большое измерение, какое миросознание в этих словах: «Ты, человек, ответственен и за собственную лень». Эти слова принадлежат великому теологу IV века Григолу Носели, и, как отмечает историк, «Песнопение раскаяния» было написано великим царем и под их влиянием.

Как сильно требуется Грузии в эту эпоху безответственности, чтобы каждый человек, в первую очередь, власть имущий, жил с таким настроем.

Счастлив тот человек, который, исходя из своего образа жизни, может сказать:

«Другого была, если была, слеза на моих глазах,

Много раз был я болен горестями других;

Всесильный, если ты хочешь обрадовать меня,

Дар радовать других дай же скорее мне».

Да, это большое человеческое совершенство, когда ты способен принести людям радость и, как говорил великий Илия, можешь жить по своим мыслям и, одновременно, жизнью других.

Константин Гамсахурдия сказал:

«Три качества должны быть пресечены в себе каждым настоящим мужчиной:

думы о страхе, голоде и смерти.

И тогда все будет хорошо»

Это – удел сильных. И мы должны быть страной сильных.

Святой Иоанн Златоуст проповедовал: «Как золото, расплавляемое в огне, становится чище, так и душа, искушаемая скорбями и опасностями, делается чище и светлее и сбрасывает всю греховную нечистоту». И отмечал, что скорби и опасности – это вид благодеяния. Он же подчеркивал: «Все несчастье состоит не в том, что ты пал, но что, павши - не встаешь».

Наша страна – в опасности, но для того, чтобы это превратилось во благо, мы должны признать, что пали, и должны осознать, что спасение – в поднятии на ноги.

Именно с желанием и настроем встать на ноги мы должны встретить третье тысячелетие. Не заслуживают худшей участи люди, о которых говорил еще Сократ:

«Земля – огромна, но мы живем лишь в ее малейшей части – от Фазиса до столпов Геракла». Эти слова приведены в «Федре» Платона. Признание в древние времена межой культурного мира, наряду со столпами Геракла (Гибралтарским проливом), Фазиса (Риони), много о чем говорит.

Мы – страна с великим прошлым и с еще более великим будущим.

Мы окружены особым вниманием многих стран мира. Это – большое богатство, но судьба нашей страны решается внутри страны, и страна продвигается вперед тем лучше, чем меньше в ней бессердечных и вероломных, и больше преданных людей.
Бессердечие и вероломство – враги страны. Любящий страну и народ может быть только преданным.

В чем конкретно проявляется сегодня вражда со своей страной и народом?

- В том, что занимаешь чужой кабинет, должность, которая тебе не полагается, и на которой другой может сделать гораздо больше. Враждует со страной и тот руководитель, который назначил тебя на эту должность и посадил в чужой кабинет.

Враждует со страной и с самим собой народ, который избрал тебя недобрыми путями.

- В том, что ты предпочитаешь горькой правде сладкую ложь, являешься подхалимом, доносчиком, или любишь подхалимов и доносчиков и потворствуешь им.

Что может быть еще большей враждой с твоей страной и народом, чем твое содействие преумножению дипломированных неучей?! То, что с нами случилось, случилось из-за того, что на всех уровнях власти, начиная с сельских гамгеоб (управ) и сакребуло, заканчивая верхними эшелонами, преобладают необразованные, неначитанные, незнающие люди. Многодипломная безграмотность перекрывает дыхательную артерию нашей страны.

Сегодня огромным врагом страны является популизм, когда ты, человек, именем народа, борешься с народом же, когда ты не противишься всплеску беззакония, а становишься во главе его. Ты прекрасно знаешь, что поступаешь неправильно, но тебе лучше лгать и быть популярным, чем говорить правду и не пользоваться популярностью. А это – политическая проституция.

Наша эпоха – эпоха политической проституции. Именно из-за этой примитивной формулы все истинные, подчеркиваю, истинные реформаторы сегодня повержены, а победителями стали реформаторы-самозванцы.

Ты - враждуешь со своей страной, если ты, хозяин крупных яблок, ищешь в лесу мелкие яблочки.

Роль Яго – уже твоя вражда по отношению к твоей стране и твоему народу, поскольку «яго» всегда разъединяют, вводят в противостояние, а пребывание порознь и противостояние еще с давних пор были большой бедой для нашей страны и народа.

Господи, пошли нашей стране, нашему народу, грузинам, всем семьям рассвет такого нового года, чтобы каждый из нас мог сказать:

«Настало такое утро, что если бы я сейчас столкнулся с врагом, то улыбнулся бы ему, как родному брату».

Господи, приумножь для грузинского человека дни добродетели, дни возвышения над завистью и враждой.

С этим настроем поздравляю всех грузин, всех, живущих в Грузии, всю Имерети с Новым годом! Благодарю всех за поддержку и сотрудничество, и приношу извинения всем, кого обидел. Участь руководителя такова – что сделано хорошего, говорят - другими, что плохого – им. Осознавать это тяжело, но главное – чтобы человек был прав перед Богом и самим собой. А это означает правоту и перед народом. Время все назовет своими именами.

Силен тот человек, на которого работает время.

«Воспитанный имер» - таков исторически в грузинском сознании имеретинец. Именно «воспитанный имер», то есть каждый житель Имерети – Кутаиси, других городов и районов, поздравляет с новым тысячелетием, с новым веком, с новым – 2001 годом всю Грузию – Абхазию и Аджарию, Картли и Кахети, Гурию и Самегрело, Рачу-Лечхуми и Сванети, историческую Самачабло и Самцхе-Джавахети, живущих в Грузии, наших друзей и родственников, русских, евреев, греков, азербайджанцев, армян, представителей всех проживающих в нашей стране наций, наших исторических братьев, абхазов и осетин, представителей всех религиозных конфессий, символ нашего единства – нашу столицу Тбилиси и тбилисцев, а также гостей нашей страны.

С Рождеством и Новым годом поздравляет Имерети президента Грузии господина Эдуарда Шеварднадзе, председателя парламента господина Зураба Жвания, государственного министра господина Гию Арсенишвили, депутатов парламента, членов правительства, глав Абхазии и Аджарии, руководителей всех регионов, всех городов и районов – уполномоченных президента, мэров, гамгебели /глав районных управ/, председателей и членов Сакребуло /органов местного самоуправления/.

Все вместе мы можем совершить для страны чудо, если встанем выше вражды и зависти. Не нужно ничего выдумывать – Грузия становится жертвой надуманных вождей, «староазиатских» политических группировок, утвердившихся за счет криминалов и коррупционеров, и их политического противостояния. Если бы не это политическое уродство, ситуация в Грузии была бы в 3-4 раза лучше.

Народ должен верить властям, верить во власти, представители же властей, их высших эшелонов должны относиться друг к другу не с биологической нежностью (подобный факт также – показатель развращенности властей), а искренне, с верой и преданностью.

Требуется совесть. Великий Сулхан-Саба сказал так: «Совесть – это уличитель рассудка». Мы будем счастливы, когда совесть в Грузии будет на высоте, когда совестливыми будут и руководители и власти в целом.

Это действительно будет большим чудом для Грузии, и действительно – началом новой «золотой эпохи».

Великий Чкондидели, возлагая корону на голову Давида IV, впоследствии Давида Агмашенебели, напутствовал его так: «Великий царь, сила Грузии - в ее духовном единстве».

Сегодня духовное единство Грузии нарушено, поэтому-то мы – и слабы.

Я верю, что в новом веке, в новом тысячелетии в Грузии начнется большое движение за духовное единство.

Великим символом духовного единства для Грузии является храм Баграта. В 2003 году исполняется 1000 лет со времени возведения храма.

Я бы пожелал в первые дни нового тысячелетия, нового века, нового года (по «старому стилю») первым - гражданскому и духовному - лицам – президенту Грузии Эдуарду Шаварднадзе и Католикосу-Патриарху всея Грузии Святейшему и Блаженнейшему Илие II подписать решение об отмечании в 2003 году 1000-летия Храма Баграта.

Мне бы очень хотелось, чтобы президент Грузии собрался с силами и настроился на совершение чуда. Ему – по силам это, и это сегодня – очень нужно Грузии. Рядом с сильным президентом-демократом преданно встанут большая часть властей и абсолютное большинство людей. Осуществление этого действительно явится чудом в голодной и обессиленной стране и началом большой победы.

«Грузины, вместе – к Богу!». Очень весом для сегодняшней Грузии этот призыв Католикоса-Патриарха всея Грузии, прозвучавший у Храма Баграта в 1994 году.

Дай Бог, чтобы новое тысячелетие началось для нашей многострадальной страны с добра и объединения в один кулак, с победы добрых над злыми.

Любовь нас возвысит!

Теймураз Шашиашвили

Кутаиси, Имерети,

Январь 2001 года