მერაბ ჯიბლაძე განათლების კონცეფცია

მერაბ ჯიბლაძე

განათლება ეკონომიკის მძევალია, ეკონომიკას კი მხოლოდ განათლება გადაარჩენს

"ქვეყანა იმით კი არ არის უძლური, რომ ღარიბია, არამედ იმით,

რომ მცოდნე, გონება-გახსნილი, გულ-ანთებული კაცები არა ჰყავს".

ილია ჭავჭავაძე

ქვეყნის ეკონომიკის აღმავლობის გარეშე განათლების სისტემა ვერ გადარჩება, მაგრამ განათლების გარეშე ეკონომიკის აღმავლობა შეუძლებელია. მეციერებისა და განათლების გარეშე ქართული ეკონომიკა აფრიკულს დაემსგავსება და მთელს ქვეყანას უბადრუკი მომავალი ელის, მომავალი ბოგანოთა სამყოფელისა, რომელთა ერთადერთი საქმიანობა სხვათა მომსახურება ან მათხოვრობა იქნება. და შეიკრა ჯადოსნური წრე. როგორ გავარღვიოთ? რა არის პირველადი ამ წრეში, განათლება თუ ეკონომიკა? როცა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ იაპონია მიწასთან იყო გასწორებული და ქვეყანაში ისეთი შიმშილი იყო, რომ გარდაცვლილების ხორცით იკვებებოდნენ, იაპონიის ხელისუფლებამ ბიუჯეტის 60 % ხალხის განათლებისკენ მიმართა.

დაიწყეს უცხოური პატენტების შეძენა, შესწავლა და ტექნოლოგიების დამუშავება, განავითარეს მეცნიერება და მის ხარჯზე შეიქმნა იაპონიის თანამედროვე ეკონომიკა. სწორედ განათლების აღორძინებამ მიიყვანა იაპონიის ეკონომიკა იმ წარმატებებამდე, რასაც დღეს ვხედავთ. იაპონია იმისი ნათელი მაგალითია, რომ რაც არ უნდა გვიჭირდეს, ამ საშინელი კრიზისიდან განათლებისა და მეცნიერების გარეშე, თავს ვერ დავაღწევთ. თუმცა, შესძლებს კი ქართველი იაპონელობას? ძალზე საეჭვოა.

 მახსენდება, 90-იანი წლების დასაწყისში მოსკოვის ტელევიზიით რუსი წარმოშობის ამერიკელი ეკონომისტი, ნობელის პრემიის ლაურეატი ლეონტიევის ინტერვიუ. კორესპონდენტის შეკითხვაზე, თუ რა ეკონომიურ პოლიტიკას ურჩევდა რუსეთს, ამერიკულს, ევროპულს თუ იაპონურს, უპასუხა: "მე რუსეთს იაპონურ ეკონომიკურ პოლიტიკას ვურჩევდი, მაგრამ მან რომ იმუშაოს, რუსეთში მხოლოდ იაპონელები უნდა ცხოვრობდნენ"... ქართული ეკონომიკური პოლიტიკა ჯერ კიდევ მოსაძებნია.

 60-იან წლებში საფრანგეთში პრეზიდენტ დეგოლის წინააღმდეგ სტუდენტების დიდი გამოსვლები იყო. ერთ ფრანგ ასპირანტს ვკითხე, თუ რამ გამოიწვია სტუდენტთა მღელვარება. მან მიპასუხა, რომ სტუდენტებს ამერიკულად ცხოვრება სურთ, რაზეც დეგოლმა უპასუხა: "ჩემო საყვარელო ახალგაზრდობავ, მე კარგად მესმის თქვენი, მაგრამ თუ ამერიკულად ცხოვრება გსურთ, ამერიკელებივით უნდა იმუშაოთ. თქვენ კი გსურთ ამერიკულად იცხოვროთ და ფრანგულად იმუშაოთ. ასე კი არ გამოვა".

 ჩვენც ამერიკულად ცხოვრებაც გვინდა და ქართულად მუშაობაც, მაგრამ ამერიკულად მუშაობა რომ შევძლოთ, ამერიკელები უნდა გავხდეთ და ქართველობა უნდა დავივიწყოთ. თუ რამე მომეწონა ამერიკაში, პირველ რიგში ეს შრომის ორგანიზაციაა. სწორედ შრომის ორგანიზაციის ამერიკულმა წესმა განაპირობა ამ ქვეყნის სიძლიერე, მაგრამ მისი გადმოტანა ვერც ევროპაში მოხერხდა და ვერც ჩვენთან მოხერხდება, სანამ ქართველები ვართ, თუ ქართველთა ბუნება არ შეიცვალა.

 მართლაც, შეგიძლიათ წარმოიდგინოთ, თუ რამდენად გაოცდება ამერიკული ფირმის ხელმძღვანელი როცა გაიგებს, რომ ფირმის რომელიმე მოსამსახურეს სიდედრი გარდაეცვალა, ფირმის თანამშრომლები მის გასვენებაში წავიდნენ და სამსახური გააცდინეს. ჩვენი, ქართული ცხოვრების წესი სულ სხვაა და ის ქართველის ბუნებიდან გამომდინარეობს. ამ წესის ერთ-ერთი გამოვლენაა ჩვენი დამოკიდებულება შვილების, ახლობლებისა და მეგობრების მიმართ, და ის სტუმარ-მასპინძლობაც, რომელიც ამერიკელებისთვის სრულიად გაუგებარია. მაგრამ განა ქართველისთვის გასაგებია ჩემი ამერიკელი მეგობრის მეუღლესთან ერთად თვენახევრით თბილისში ჩამოსვლა იმ დროს, როდესაც მისი შვილი ჰარვარდის უნივერსიტეტში მისაღებ გამოცდებს აბარებდა და სახლში მარტო დარჩენილი, საგამოცდო ტესტებს ავსებდა? მართალია, ის ჰარვარდის უნივერსიტეტში ვერ შევიდა, მაგრამ კალიფორნიის უნივერსიტეტი დაამთავრა და ახლა საკმაოდ წარმატებული ბოიფიზიკოსია იტალიაში. ამ დროს, ერთმა ქართველმა აკადემიკოსმა თავისი პირმშო თბილისიდან ბაღდადის სკოლაში გადაიყვანა, რადგან ნაცნობი დირექტორი ოქროს მედალს დაჰპირდა.

 ჩვენ ამერიკელობა არ გამოგვივა, და თუ გამოგვივიდა, ქართველები აღარ ვიქნებით. 90-იანი წლების დასაწყისში გამოჩენილმა რუსმა ეკონომისტმა, ნობელის პრემიის ლაურეატმა ლეონტიევმა რუსეთის ცენტრალური ტელევიზიის კორესპონდენტის შეკითხვაზე, თუ რუსეთისთვის რომელ ეკონომიურ პოლიტიკას დაუჭერდა მხარს _ ამერიკულს, ევროპულს თუ იაპონურს, უპასუხა: ”მე იაპონურ ეკონომიკურ პოლიტიკას დავუჭერდი მხარს, მაგრამ ამისთვის რუსეთში მხოლოდ იაპონელები უნდა ცხოვრობდნენ!”. ამაზე ჭკვიანური ეკონომისტისაგან არაფერი გამიგია.

 1991 წელს საქართველოს განათლების სამინისტროს ისრაელის განათლების სამინისტროს თანამშრომელთა ოთხკაციანი დელეგაცია ესტუმრა და მე მათი მიღება დამევალა. ერთხლ ვკითხე: ”როცა თქვენ ახალ ქვეყანას აშენებდით, რომელი ქვეყნის განათლების სისტემა აირჩიეთ _ ევროპული, ამერიკული, იაპონური თუ რაიმე სხვა?” დელეგაციის მეთაურმა მიპასუხა: ”ჩვენ შევისწავლეთ სხვადასხვა ქვეყნების განათლების სისტემები, მათ შორის რუსეთისაც და მივხვდით, რომ არც ერთი სხვა ქვეყნის განათლების სისტემა ჩვენ არ გამოგვადგებოდა, რადგან ჩვენ ებრაელები ვართ”. 

ჩვენ არა მარტო ქართული განათლების სისტემა ვერ შევქმენით, არამედ ის, რაც კარგი გვქონდა, დავანგრიეთ და დასავლეთის სამყაროში ინტეგრირებას გამოდევნებულებმა, ისეთი განათლების კანონები მივიღეთ, რომ განათლებას ვანადგურებთ. დღეს ვანადგურებთ განათლებას, ვსპობთ მეცნიერებას და სწორედ ესაა ხელისუფლების მიზანი. ხვალ ვაჭართა და კრიმინალთა, სხვათა მოჯამაგირეთა ხვედრი გველის. გზა, რომელსაც კარგა ხანია დავადექით, სრულ ინტელექტუალურ განადგურებას გვიქადის, რათა მართლაც განვითარებადი ქვეყანა გავხდეთ. მაშინ ქვეყნის ეკონომიკის განვითარება სრულიად შეუძლებელი გახდება.

 ცხადია, განათლების ჩავარდნა ჩვენს ეკონომიურ სიდუხჭირესთანაა დაკავშირებული. ჩვენმა მომჭირნეობითმა ეკონომიკამ დიდი ზიანი მიაყენა არა მარტო განათლების სისტემას, არამედ თვით ეკონომიკასაც. დაუოკებელი სურვილი, რათა შემცირებულიყო ერთი სპეცილისტის მომზადებაზე დახარჯული თანხა, დამღუპველი აღმოჩნდა მთელი განათლების სისტემისთვის, დასწია სპეციალისტების მომზადების დონე, რამაც დიდი ზიანი მოუტანა ქვეყნის ეკონომიკას და მეცნიერებას. ამრიგად, თუ განათლების და მეცნიერების კრიზისული მდგომარეობიდან გამოყვანა ვერ შევძელით, არც ეკონომიკას ეშველება და არც ქვეყანას. გამოსავალი მხოლოდ განათლებისა და მეცნიერებისადმი სახელმწიფოებრივი მიდგომის მკვეთრ ცვლილებაშია. ეს კი არ ჩანს. უფრო მეტიც, ეს ხელისუფლება ყველაფერს აკეთებს, რათა მეცნიერება და განათლება ჩაკვდეს.

 ამისი ნათელი მაგალითია ის სამეცნიერო პროექტების კონკურსები, რომელსაც სამინისტრო ატარებს. წელს 616 წარდგენილი პროექტიდან მხოლოდ 161-ს გამოეყო დაფინანსება წელიწადში არა უმეტეს 50 000 ლარის ოდენობით. გამოდის, რომ მთელი საქართველოს სამეცნიერო მუშაობისათვის გრანტების სახით დაახლოებით 8 მილიონი ლარია გამოყოფილი (ეს იმდენივეა, რაც 8 კილომეტრი გზის გაყვანას ხმარდება). წარდეგენილი 616 სამუშაოდან კი ”კარგი” შეფასება, უცხოელი რეცენზენტების აზრით, 418 პროექტმა დაიმსახურა, რაც წარდგენილი პროექტების 68 %-ს აღწევს. ეს კი დამაიმედებელი და იმისი მაჩვენებელია, რომ საქართველოში ჯერ არ მომკვდარა მეცნიერება, თუმცა ხელისუფლებას გაუჭირდა მათი დაფინანსებისთვის დაახლოებით 28 მილიონი ლარის გამოყოფა. სხვაგან რა თანხაც იხარჯება, ყველამ იცის, თუნდაც ამ გაუნათლებელი ხელისუფლების შესანახად, მაგრამ მეცნიერების სტიმულირება ხომ ერთადერთი გზაა სასკოლო და უმაღლესი განათლების ასაღორძინებლად?

 ბატონმა ბიძინა ივანიშვილმა 20 მილიონი დოლარი გამოყო უნივერსიტეტის კორპუსების გასარემონტებლად. ეს სწორედ ის რაოდენობაა, რაც მთელ მეცნიერებას სჭირდება, მაგრამ რა დროს რემონტებია? სწორედ ეს რემონტი გახდა მიზეზი, რომ სამეცნიერო ლაბორატორიებიდან გამოყარეს და ჯართად გადააქციეს უნიკალური ხელსაწყოები, გაუქმდა კაბინეტები, ნადგურდება სამუზეუმო ექსპონატები... ეტყობა კორპუსებს გასაყიდად ამზადებენ! ეს ქვეყანა მაინც ჩვენი გადასარჩენია. თუ ჩვენ თვითონ არ გამოვზარდეთ კარგი ეკონომისტი და ფინანსისტი, იურისტი, ექიმი, ინჟინერი, ბუნებისმეტყველი, ფილოლოგი თუ ხელოვანი, ვერავითარი უცხოური დახმარება ვერ გვიშველის. რა პასუხს ვაძლევთ შთამომავლობას, თუ ერი და სახელმწიფო გავწირეთ? ბოლოს ისევ ჩვენ ვაგებთ პასუხს ერის წინაშე. ჩვენ შვილებსა და შვილიშვილებს ვუტოვებთ გადასახდელად ვალს და შეუბრალებლად ვსპობთ კულტურას, მეცნიერებას და განათლებას. ამას შთამომავლობა არ გვაპატიებს!

 მანამ, სანამ მეცნიერის, განათლებული ადამიანის შრომა არ დაფასდება და არ შეიქმნება მაღალი დონის განათლების მიღების მოტივაცია, მოსწავლის სწავლა ფორმალური იქნება და ჩვენ ვერც მეცნიერს გავზრდით, ვერც ხელოვანს, ექიმს, ინჟინერს ან ეკონომისტს. ან რა განათლების მიღების მოტივაციაზეა საუბარი ქვეყანაში, სადაც კაპრალს 700 ლარი აქვს ხელფასი, ინსტიტუტის უფროს მეცნიერ თანამშრომელს კი 200 ლარი? რომელ მოსწავლეს დააინტერესებს ასეთი პერსპექტივა? ამიტომაც, მოსწავლეთა დიდ უმრავლესობას ან ბანკირობა სურს, ან პოლიციელობა და პროკურორობა.

 დღეს არც განათლება დაგვრჩება, არც მეცნიერება ან ეკონომიკა, თუ სასწრაფოდ სკოლას არ მივხედეთ. სკოლა უკეთეს შემთხვევაში მოსწავლეებს მხოლოდ ადრინდელი მეშვიდე კლასის განათლებას აძლევს. სამწუხაროდ, სკოლის სახელმძღვანელოები გონებასუსტი ბავშვებისთვისაა დაწერილი, სასწავლო პროგრამები კი ისეთია, რომ ჩვენს ბავშვებს მაღალი დონის განათლების მიღების უფლება აეკრძალა! ფულის მოხვეჭის დაუოკებელი სურვილი!

სწორე ესაა დღევანდელი მსოფლიო კრიზისის მთავარი მიზეზი და ქართველთა გადაგვარების მიზეზიც ეს გახდება. სწორედ ამ გადაგვარებული ქართველების მოქმედების შედეგია აკადემიის ინსტიტუტის შენობებიდან მეცნიერთა გამოსახლება. ამ რამდენიმე თვის წინ მართვის სისტემების ინსტიტუტის მეცნიერებს დააცლევინეს ლაბორატორიული ოთახები და სადღაც, სარემონტო შენობაში შეუყარეს ხელსაწყოები და სამუშაო მაგიდები. რა ვუყოთ, რომ მაგიდებს აწვიმთ, ხოლო მეცნიერები უმუშევრად დატოვეს? სამაგიეროდ მეცნიერებებისგან შენობები გამოვანთავისუფლეს და გაყიდეს. ახლა გეოგრაფიის ინსტიტუტის თანამშრომლებს გამოუცხადეს: ”ათ დღეში შენობა გაანთავისუფლეთო!”. შემდეგ ალბათ გეოფიზიკისა და გეოლოგიის ინსტიტუტის თანამშრომლებს გამოყრიან შენობებიდან, რადგან ეს შენობებიც ალბათ ვიღაცეებს უყიდიათ და არც ხელისუფლებას ადარდებს ის, რომ დაპირებული სამუშაო ადგილების შექმნის ნაცვლად, არსებულ სამუშაო ადგილებს ანადგურებს.

 საინტერესოა, რა ეკონომიუკურ საფუძველს ემყარება სამეცნიერო ინსტიტუტების შენობების დაცლა, რაც მეცნიერებაზე გამანადგურებელი დარტყმის ტოლფასია. საქართველოს განათლების კონცეფცია განათლების სისტემა ემყარება საქართველოს ეროვნულ და სახელმწიფოებრივ ინტერესებს. განათლებისა და მეცნიერების დონე მჭიდროდაა დაკავშირებული ერის სულიერ სიძლიერესთან, განსაზღვრავს ქვეყნის კულტურულ, ეკონომიკურ და პოლიტიკურ მომავალს და ამდენად მის სასიცოცხლო ინტერესებში შედის.

 ქვეყნის ჩამორჩენილობის ლიკვიდაცია და მითუმეტეს მისი განვითარება შეუძლებელია განათლებისა და მეცნიერების მყარ მატერიალურ და საკანონმდებლო ბაზაზე დაყენების გარეშე. განათლებამ უნდა უზრუნველყოს საქართველოს არსებობა და, საერთოდ, აღადგინოს საზოგადოებრივ შეგნებაში საქმის ცოდნის ფასი და წარმატებული შრომის ღირსება. ამიტომ, საქართველოში პრიორიტეტულად უნდა გამოცხადდეს განათლების სფერო და ხელისუფლების ყველა ორგანომ ხელი უნდა შეუწყოს განათლების სისტემის მოქმედებასა და განვითარებას. უმაღლესი განათლება განათლების სისტემის ის უმთავრესი რგოლია, რომელმაც სასწავლებლები უნდა უზრუნველყოს მაღალი კვალიფიკაციის მქონე პროფესორ-მასწავლებლებით და მაღალი დონის სახელმძღვანელოებით. მისი ვალია ხელი შეუწყოს მთელი განათლების სისტემის, მეცნიერებისა და ეკონომიკის აღმავლობას.

განათლების კონცეფციის მთავარი მიზანი იმ გზების გამონახვაა, რომელიც სპეციალისტთა პროფესიული დონის ამაღლებას განაპირობებს. სწორი პოლიტიკური კურსის არჩევა, ეკონომიკის აღორძინება და განვითარება შეუძლებელია შესაბამისი დარგის მაღალი დონის სპეციალისტების გარეშე. ამისათვის კი აუცილებელია, რომ დიპლომები და ატესტატები მხოლოდ ღირსეულმა ახალგაზრდებმა მიიღონ.

ამასთანავე, მნიშვნელოვად უნდა ამაღლდეს მეცნიერთა, კულტურის მოღვაწეთა, პროფესორ-მასწავლებელთა პრესტიჟი და ცხოვრების დონე. მხოლოდ ამ გზით მოვიზიდავთ ახალგაზრდებს მაღალი დონის განათლების მისაღებად და შევაჩერებთ საქართველოდან ნიჭიერი ახალგაზრდების საზღვრგარეთ გადინების პროცესს. უნდა შევინარჩუნოთ კულტურული და სამეცნიერო-ტექნიკური ინტელიგენცია, სამეცნიერო, კულტურული და საგანმანათლებლო ცენტრები. უკანასკნელ წლებში განხორციელებულმა რეფორმამ განათლების სისტემას უდიდესი ზიანი მიაყენა.

 ქვეყნის ეკონომიურმა სიდუხჭირემ უკიდურესად მძიმე სასიცოცხლო და სამუშაო პირობები შეუქმნა მასწავლებელს და მოსწავლეს. გაუფასურდა ცოდნა და დაეცა სწავლების ხარისხი, რასაც ხელი შეუწყო გაუაზრებელმა უმაღლესი და ზოგადი განათლების კანონებმა. უმაღლესი სასწავლებლებიდან მეცნიერული კვლევა პრაქტიკულად განიდევნა და უმაღლესი განათლების დონე საშუალო სპეციალური სასწავლებლის დონემდე დაეცა. საქართველოს განათლების სისტემა არ უნდა იმეორებდეს ნებისმიერი სხვა ქვეყნის განათლების სისტემას, რადგან ის აუცილებლად უნდა ითვალისწინებდეს ქართველი ხალხის ტრადიციებს, ზნე-ჩვულებებს, მისწრაფებებსა და უნარს.

 სტუდენტებს და მოსწავლეებს უნდა შეექმნათ ნორმალური პირობები სწავლისა და დასვენებისათვის, რასაც უდიდესი მნიშვნელობა აქვს კრიმინალური სამყაროს დასუსტებისთვის. ამ მიზნით უნდა აღსდგეს კულტურულ-საგანმანათლებლო დაწესებულებების საქმიანობა. ერს მხოლოდ მაღალი დონის განათლება, დიდი სულიერება და მათალი პროფესიონალიზმი გადაარჩენს. სწორედ ამ მიზანს უნდა ემსახურებოდეს უმაღლესი და ზოგადი განათლების კანონები.

 განათლების ჩავარდნა, ცხადია, ჩვენს ეკონომიურ სიძნელეებთან არის დაკავშირებული. ჩვენმა მომჭირნეობითმა ეკონომიკამ დიდი ზიანი მიაყენა არა მარტო განათლების სისტემას, არამედ თვით ეკონომიკასაც. დაუოკებელი სურვილი, რათა შემცირებულიყო ერთი სპეციალისტის მომზადებაზე დახარჯული თანხა, დამღუპველი აღმოჩნდა მთელი განათლების სისტემისთვის, დასწია სპეციალისტების მომზადების დონე და ამან უკვე დიდი ზიანი მოუტანა ქვეყნის ეკონომიკას.

 თუ განათლების და მეცნიერების კრიზისული მდგომარეობიდან გამოყვანა ვერ შევძელით, არც ეკონომიკას ეშველება. ამიტომ, თუ უცხოეთის ქვეყნების დახმარება ჭეშმარიტად ჰუმანურია, უპირველესად ის განათლებისა და მეცნიერების გადარჩენისკენ უნდა იყოს მიმართული. მხოლოდ მეცნიერებისა და განათლების აღორძინება გადაარჩენს ქვეყნის ეკონომიკას.

 განათლების სისტემას ორი უმნიშვნელოვანესი ამოცანა აქვს. პირველია ერის ინტელექტუალური დონის ამაღება, განათლებული და კულტურული საზოგადოების შექმნა; მეორე -მკაცრი და ობიექტური ატესტაციის ჩატარება მთელი სასწავლო პროცესის განმავლობაში, რათა დიპლომისა და ატესტაციის ხარისხი სწორად განსაზღვრავდეს საზოგადოების ყოველი წევრის ადგილს მხოლოდ მისი ნიჭისა და ცოდნის მიხედვით.

  მეორე ამოცანა ჩვენს განათლების სისტემა არასოდეს აღელვებდა. სკოლის მოსწავლეს აუცილებლად ატესტატი უნდა მიეღო და ყოველი არადამაკმაყოფილებელი ნიშანი მასწავლებლის ცუდ მუშაობას ნიშნავდა. უნივერსიტეტის თითქმის ყველა სტუდენტი დიპლომს ადვილად ეუფლება და დღეს ფასიანი უმაღლსი სასწავლებლების წყალობით ყველას დიპლომები ურიგდებათ. თანაც ყველა დიპლომი და ატესტატი ერთნაირია და არაა დამოკიდებული არც სტუდენტის (მოსწავლის) მიერ მიღებულ ცოდნაზე და არც სასწავლებლის ხარისხზე. გარკვეული სელექცია სამეცნიერო დისერტაციების დაცვის დროს იყო. ახლა სელექციის ეს ეტაპიც გაუქმდა.

 განათლების ერთ-ერთი მთავარი ამოცანა ახალგაზრდობის ობიექტური გამორჩევაა მისი ნიჭისა და უნარის მიხედვით. მაქსიმალური ობიექტურობით უნდა დადგინდეს, თუ ”ვინ არის ვინ?”, რა ნიჭისა და უნარის მქონეა ქვეყნის ნებისმიერი მოქალაქე. ამასთანავე, ამისი დადგენა უნდა ხდებოდეს არა მარტო მისაღები გამოცდების დროს, არამედ მთელი სასწავლო პროცესის განმავლობაში როგორც საშუალო, ისე უმაღლეს სკოლაში, მაგრამ ამ დროს უნდა ვერიდოთ მოსწავლის ან სტუდენტის სასწავლებლიდან გარიცხვას. გარიცხვა დიდ ზიანს აყენებს ახალგაზრდის ფსიქიკას და შეიძლება გამოუსწორებელ შედეგებამდე მიგვიყვანოს. მოსწავლემ და სტუდენტმა შესაძლოა მხოლოდ თავისი სურვილით დასტოვოს სასწავლებელი და სხვა საქმიანობას მოკიდოს ხელი.

 ჩვენმა ეკონომიკამ განათლების სისტემას თავს დამღუპველი წესი მოახვია: საშუალო და უმაღლესი სასწავლებლის პროფესორ-მასწავლებელთა კონტიგენტი მოსწავლეთა და სტუდენტთა კონტიგენტის სიდიდით განისაზღვრება. ამან გამოიწვია ის, რომ სასწავლებლები იბრძვიან მისაღები კონტიგენტის გაზრდისთვის და, ცხადია, სტუდენტების გარიცხვასაც ერიდებიან. სწორედ ამან მიგვიყვანა სასწავლო პროცესის გაუმართლებელ ლიბერალიზაციამდე, რამაც სპრციალისტების მომზადების დონის მნიშვნელოვანი დაცემა გამოიწვია. მართლაც, თუ რომელიმე სპეციალობის მომზადებაზე მოთხოვნილება გამკაცრდა, მას სტუდენტი აღარ აირჩევს და შედარებით იოლ გზას დაადგება დიპლომის მისაღებად. ამიტომ, კათედრები იძულებული ხდება შეასუსტოს მომთხოვნელობა, რათა გაუქმებას გადაურჩეს. აუცილებელია, რომ სასწავლებლების ფინანსირება სასწავლო პროცესის საჭიროებებიდან გამომდინარე რეალური დატვირთვებით ხდებოდეს და არა სტუდენტთა და მოსწავლეთა რაოდენობის მიხედვით.

 მეორე მხრივ, სასწავლებლების მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა ვერ აკმაყოფილებს დღევანდელი მოთხოვნილებების დონეს. დღეს, როდესაც საკითხი დგება ჩვენი უმაღლესი სასწავლებლების მიერ გაცემული დიპლომების მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში ნოსტრიფიკაციის შესახებ, აუცილებელია მხედველობაში მივიღოთ ევროპის რიგი სახელმწიფოების სამართლიანი მოთხოვნა: იმისათვის, რომ ევროპის ქვეყნებმა ჩვენს მიერ გაცემული დიპლომები აღიარონ, აუცილებელია, რომ უმაღლესი სასწავლებლის კურსდამთავრებულთა რაოდენობამ შესულთა რაოდენობის 20 %-ს არ გადააჭარბოს.. ეს მართლაც მნიშვნელოვანი მოთხოვნაა, რომელიც სასწავლო პროცესის დონეს და მოთხოვნის დონეს განაპირობებს.

 ის, რომ სკოლას და უმაღლეს სასწავლებელს პრაქიკულად ყველა ამთავრებს, ჩვენი ატესტატებისა და დიპლომების გაუფასურებას იწვევს. მითუმეტეს, ფასიანი სასწავლებლების მიერ გაცემულ დიპლომებს არ შეიძლება რაიმე წონა ჰქონდეს, მიუხედავად მათი ლიცენზირებისა. ეს იმითაა გამოწვეული, რომ ფასიანი სასწავლებლები პრაქტიკულად ნულოვან ბაზაზე აღმოცენდნენ (იმ მცირე გამონაკლისის გარდა, როდესაც ეს სასწავლებლები სამეცნიერო დაწასებულებების ბზაზე დაფუძნდნენ), ხოლო მოსწავლეებისა და სტუდენტების კონტიგენტის დაკარგვის შიში პროფესორ-მასწავლებლებს აიძულოებს მნიშვნელოვნად შეასუსტონ მომთხოვნელობა სასწავლო პროცესის მიმართ.

 სკოლის დღავანდელი მდგომარეობა მხოლოდ უარეს მომავალს გვპირდება. საშუალო სკოლა გაუქმდა და მის ნაცვლად "საჯარო სკოლა" დაარსდა უაღრესად დაბალი დონის სასწავლო პროგრამებით და უვარგისი სახელმძღვანელოებით. უნივერსიტეტები კი უკეთეს შემთხვევაში საშუალო სკოლის დონეზე დავიდა.

 აუცილებელია ახალგაზრდების ობიექტური რანჟირება ატესტატებისა და დიპლომების ხარისხის მიხედვით. ამისათვის საჭიროა, რომ ახალგაზრდის მოსწრება მთელი სასწავლო წლების განმავლობაში ობიექტურად აისახოს ატესტატისა და დიპლომის დანართში არ შეიძლება დიპლომების უნიფიცირება. ყველა უმაღლეს სასწავლებელს თავისი რეიტინგი უნდა ჰქონდეს სახელმწიფო აკრედიტაციის შედეგებიდან გამომდინარე. თვით სახელმწიფო ატესტაცია უნდა დაეყრდნოს არა მხოლოს სასწავლებლების პროფესორ-მასწავლებელთა ატესტაციის შედეგებს და არსებულ სასწავლო და სამეცნიერო ბაზას, არამედ კურსდამთავრებულთა წარმატებებსაც მათი შემდგომი საქმიანობიდან გამომდინარე.

 დღეს ჩვენი განათლების სისტემა განიცდის მაღალი დონის მასწავლებლებისა და სახელმძღვანელოების ნაკლებობას. მართალია, მაღალი დონის მასწავლებელთა ნაკლებობას ევროპისა და ამერიკის მრავალი ქვეყანა განიცდის, მაგრამ ისინი ამ ნაკლს ნაწილობრივ მაღალი დონის სახელმძღვანელოებით ავსებენ. ჩვენთან კი არა მარტო უმაღლესი სკოლა, არამედ საჯარო სკოლაც კი არაა უზრუნველყოფილი მაღალი დონის სახელმძღვანელოებით. ამიტომ, სტუდენტობა ძირითადად კონსპექტის ამარა რჩება. სამწუხაროდ, დღეს სტუდენტთა მისაღები კონტიგენტი ფორმირდება არა აბიტურიენტის ცოდნის დონის, არამედ სასწავლებელში მისაღები სტუდენტების რაოდენობის მიხედვით. სასწავლებელში მისაღები კონტიგენტის რაოდენობა აბიტურიენტის ცოდნის დონეზე უნდა გადიოდეს. თუმცა, საჯარო სკოლის კურსდამთავრებულთა უმრავლესობის დონე იმდენად დაბალია, რომ საქართველოში უნივერსიტეტების არსებობა კითხვის ქვეშ დგება.

 ამრიგად, დღეს სკოლის უპირველესი ამოცანაა სასწავლო პროცესის დახვეწა და მოსწავლეთა ცოდნის დონის ამაღლება. დიდი ყურადღება უნდა მიექცეს მაღალი დონის სახელმძღვანელოების შექმნას და გამოცემას. საჭიროა მკაცრი კონტროლი და კონკურსები მაღალი დონის სახელმძღვანელოების შესარჩევად და გამოსაცემად. სატელევიზიო გადაცემების გამოყენება სასწავლო პროცესში კიდევ ერთი უაღრსად მნიშვნელოვანი საქმეა. აუცილებელია სპეციალური სასწავლო-სატელევიზიო არხის შექმნა. სახელმწიფომ უნდა უზრუნველყოს საქართველოს მოქალაქეების კონსტიტუციური უფლება მიიღონ უფასო სკოლამდელი, დაწყებითი და საშუალო განათლება, მონაწილეობა მიიღონ კონკურსში სახელმწიფო სასწავლებლებში ნებისმიერ შემდგომ ეტაპზე სახელმწიფოს ხარჯზე სწავლის უფლების განსახორციელებლად. მოზარდების აღზრდა-განათლებაზე გაწეული დანახარჯები გაცილებით ნაკლები იქნება, ვიდრე იმ კრიმინალურ სამყაროსთან ბრძოლას სჭირდება, რასაც ერის გაუნათლებლობის შედგად მივიღებთ.

 განათლების რეფორმის შედეგები საქართველოში მიმდინარე განათლების რეფორმის შედეგია: განათლება მნიშვნელოვნად გაუარესდა, სამაგიეროდ, მთლიანად ფასიანი გახდება. მომავალში სახელმწიფო მხოლოდ დაწყებით განათლებას უზრუნველყოფს. განათლების სამინისტროს ძირითადი მიზანია: წაართვან მომავალი ჩვენს შვილებს და შვილიშვილებს! განათლების რეფორმამ ჩვენს ახალგაზრდებს წაართვა მაღალი დონის განათლების მიღების უფლება! ეს კონსტიტუციის ხელყოფაა!!! ამერიკის სასწავლებლებში არის 3 დონის პროგრამა: “A”, “B” და “C”. “A” პროგრამა გამკუთვნილია ლათინური ქვეყნების გონებრივად ჩამორჩენილი ბავშვებისა და აფრიკელი ზანგებისთვის. “B” პროგრამა შედარებით უფრო გონებრივად მაღალგანვითარებული ბავშვებისთვისაა განკუთვნილი, პროგრამა “C” კი, მაღალგანვითარებულიბისთვის. ჩვენდა სამწუხაროდ, ამერიკელთა მითითებით, რადგან ჩვენ განვითარებადი ქვეყნების რიცხვში მოვხვდით, ჩვენთან განათლების რეფორმა ჩატარდა “A” დონის პროგრამით, რომელიც "ცოდნის მიღებას" ითვალისწინებს "უნარ-ჩვევების" და არა აზროვნების განვითარებით. ამის დასტურია განათლების სამინისტროს მიერ რეკომენდირებული "პილოტური" სახელმძღვანელოების შინაარსი და დონე. ამ ცოდნის დონით, რომელიც ძველი საშუალო სკოლის მეშვიდე კლასის დონეს არ აღემატება, ქართველი ახალგაზრდა ევროპის ან ამერიკის ვერც ერთ ნორმალურ უნივერსიტეტში სწავლის გაგრძელებას ვერ შესძლებს! რეფორმა მიზნად ისახავს საზოგადოების ზნეობრიობის საბოლოოდ დანგრევას პროფესორ-მასწავლებლების წარმოუდგენელი დამცირების გზით.

ასევე სავალალო დღეში არიან ჩვენთვის ერთ დროს საამაყო მეცნიერები, ხელოვნებისა და კულტურის მოღვაწენი. შედეგად, ახალგაზრდებს წაართვეს მაღალი დონის ცოდნის მიღების მოტივაცია. ებრძვიან წიგნს და სურთ მისი კომპიუტერებით შეცვლა. დღეს ახალგაზრდისთვის კომპიუტერი "თამაშების სკივრია" და არა ცოდნის მიღების საშუალება. ბავშვები წიგნის კითხვას გადაეჩვიენ, გადაეჩვიენ აზროვნებას და გაუჩნდათ უამრავი თავისუფალი დრო, რის გამოც ბევრი მათგანი კრიმინალური საზოგადოების გავლენის ქვეშ აღმოჩნდა, გაითელა მორალი და პატიოსნება, ხდება დასმენებისკენ წაქეზება, ეროვნული ფასეულობების ნიველირება!

 ჩატარებული რეფორმის მთავარი ლოგიკაა: დროა უარვყოთ და ყოველმხრივ გავანადგუროთ "ცოდნის სკოლა" და მის ნაცვლად დავამკვიდროთ "უნარ-ჩვევების სკოლა". სწორედ ამიტომ დაინგრა საშუალო სკოლა და ის დაწყებით "საჯარო სკოლად" გადაიქცა. დღეს უნივერსიტეტები კოლეჯის ფუნქციას დიდი გაჭირვებით ასრულებს. თუ ასე გაგრძელდა, საქართველოს უახლოეს მომავალში არ ეყოლება ექიმი, კულტურისა და ხელოვნების წარმომადგენელი, ინჟინერი, მასწავლებელი! საქართველო არა მარტო ეკონომიური მაჩვენებლებით, განათლების დონითაც დაეცემა აფრიკის განვითარებადი ქვეყნების დონეზე!

 განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სულიერების გადარჩენა ყველა ქართველის უწმინდესი ვალია. ეს უდიდესი ეროვნული მოძრაობა მთელმა ერმა უნდა აიტაცოს და გამარჯვებამდე მიიყვანოს. მომავალი თაობის ბედი დღეს წყდება! დრო არ ითმენს! ხვალ გვიანი იქნება! სასწრაფო ზომებია მისაღები! გადავარჩინოთ სკოლა და უნივერსიტეტი! დავუბრუნოთ ჩვენს შვილებს მაღალი დონის ცოდნის მიღების უფლება!!! განათლების რეფორმა განათლების კრახით დასრულდა. მოგეხსენებათ, რომ რეფორმა ფორმის და არა არსის ცვლილებას ნიშნავს. განათლების სისტემა ყოველთვის ითხოვს განვითარებას და ამდენად, რეფორმები აუცილებელია, ოღონდ არსის ცვლილების გარეშე. თუმცა, რეფორმის ჩატარებისას დიდი სიფრთხილე და გამჭრიახობაა საჭირო, რომ განათლების სისტემა დაიხვეწოს ისე, რომ მან სასწავლო პროცესი გააუმჯობესოს და ახალგაზრდა სპეციალისტების მომზადების დონე გაზარდოს. განათლების სისტემა და მეცნიერების დონე მჭიდროდაა დაკავშირებული ქვეყნის ეკონომიკურ და პოლიტიკურ მდგომარეობასთან, ხოლო განათლებისა და მეცნიერების კრიზისი დამღუპველად მოქმედებს ქვეყნის როგორც ეკონომიკურ, ისე პოლიტიკურ ვითარებაზე.

 დღეს აუცილებელია სასწრაფო, გადამჭრელი ზომების მიღება, რათა შევძლოთ მეცნიერებისა და განათლების გადარჩენა და არა განადგურება. მეცნიერება და განათლება ერის მომავალს განსაზღვრავს და ამდენად მის სასიცოცხლო ინტერესებში შედის. განათლების რეფორმის შედეგად მიღებული კანონები უგულვებელყოფს ქართველთა ტრადიციებს, ეროვნულ თვითმყოფადობას და ამდენად სრულიად მიუღებელია ჩვენი საზოგადოებისთვის. ჩატარებულმა რეფორმამ განათლებისა და მეცნიერების სრული დეგრადაცია გამოიწვია. რაც მთავარია, რეფორმამ დაანგრია განათლების სისტემა და ჩვენს ახალგაზრდობას მაღალი დონის განათლების მიღების კონსტიტუციური უფლება წაართვა!

 თუ ქვეყანას და ერს განათლების სისტემის განადგურება არ აწყობს, რატომ მოხდა ის, რაც მოხდა? ნუთუ მხოლოდ ამერიკელთა რეკომენდაციებია დამნაშავე? ხელისუფლებას რაში აწყობდა მეცნიერებისა და განათლების განადგურება? ეტყობა სწორედ ხელისუფლებას არ აწყობს განათლებული ხალხის არსებობა ქვეყანაში და გამეტებით ებრძვის ინტელიგენციას. ხელისუფლებას აწყობს გაუნათლებელი მასების არსებობა მათი ადვილად მართვის მიზნით. ამიტომაც მათ საღი აზრის, გონიერი ხალხის ეშინიათ! განათლებული და ნიჭიერი ხალხი იძულებული ხდება საზღვარგარეთს შეაფაროს თავი. ცხადია, ნებისმიერი კანონი, რომელიც ეროვნულ განათლების სისტემას ანგრევს, ანტიეროვნულია. ის, რომ განათლების "ამბიციურმა რეფორმამ" ამ კანონის დახმარებით განათლების სისტემა დაანგრია, ერის სიამაყე _ ივანე ჯავახიშვილის სახელმწიფო უნივერსიტეტი დაასამარა, ხოლო საშუალო სკოლები საერთოდ მოსპო და "საჯარო სკოლებად" გადააკეთა, მოსახლეობის უდიდესი ნაწილისთვის დღეს ცხადი გახდა.

 ნახეთ, რას სწავლობენ სკოლაში თქვენი შვილები და შვილიშვილები, და ადვილად დაადგენთ სკოლის დეგრადაციას. უნივერსიტეტისა და სკოლის სიკვდილი ჯერ კიდევ 1992 წელს გადაწყდა, როდესაც ამერიკის საელჩოს ატაშემ მეცნიერების, განათლებისა და კულტურის დარგში ბატონმა ჰაჩისინმა განმიმარტა: "თქვენ განვითარებადი ქვეყანა ხართ და სახელმწიფომ მხოლოდ დაწყებითი განათლება უნდა დააფინანსოს!” ეს კი ნიშნავდა, რომ არა მარტო სახელმწიფო უნივერსიტეტები უნდა დახურულიყო, არამედ საშუალო სკოლებიც. რატომ უნდა მოვქცეულიყავით ასე? მათი ლოგიკა მარტივია და ის სულაც არ ითვალისწინებს ქვეყნის მოსახლეობის არსებულ განათლების მაღალ დონეს. აქ მთავარი ეკონომიკური მაჩვენებლებია! თუ თქვენ იმდენად დანგრევთ ეკონომიკას, რომ სამათხოვროდ გაწვდილი ხელით მსოფლიოს სხვადასახვა მდიდარ ქვეყნებს მიაკითხავთ, ცხადია, ისინი თქვენ, სრულიად სამართლიანად მათხოვრად მიგიჩნევენ. მათხოვარს კი განათლება კი არა, გამოკვება და გაშიშვლებული სხეულის ძონძებით დაფარვა სჭირდება. ასე ექცევიან მათხოვარ სახელმწიფოებს, და ფულის სესხება ან, მითუმეტეს გრანტები, ამ მათხოვრებმა დამშეული ხალხის გამოსაკვებად უნდა გამოიყენოს და არა კულტურის, განათლებისა და მეცნიერების განვითარებისთვის, სწორედ ამიტომ გაავრცელეს იმდრიონდელმა მმართველებმა, რომ "მეცნიერება საქართველოსთვის ფუფუნებაა!!!" ამას ამბობდა იმდროინდელი ეკონომიკის მინისტრიც და სახელმწიფო მინისტრიც, პარლამენტარიც და სრულიად გაუნათლებელი ჩინოვნიკიც. უფრო მეტიც: სამეცნიერო ბიბლიოთეკების განადგურებაც კი დაიწყეს. "ტექნიკური ლიტერატურის ბიბლიოთეკის"წიგნები და ჟურნალები მაკულატურაში ჩააბარეს ტუალეტის ქაღალდების დასამზადებლად. ალბთ ეს ყველა ბიბლიოთეკას ელის. და თუ მეცნიერება არ გვინდა, პრაქტიკულად მაღალი დონის განათლებაც ზედმეტია, რადგან განათლების მიღების მოტივაცია იკარგება! მთავარია: ღატაკმა სახელმწიფომ ფული არ უნდა გაიმეტოს არც განათლებისთვის, არც მეცნიერებისთვის და არც კულტურისთვის!!!

 უნივერსიტეტი სამეცნიერო და სასწავლო პროცესების ერთიანობაა (ამას ბოლონიის ქარტიაც აღიარებს). მაგრამ როდესაც უნივერსიტეტის სამეცნიერო სექტორი თავისი ინსტიტუტებით და სამეცნიერო ლაბორატორიებით გააუქმეს, უნივერსიტეტმა არსებობა შეწყვიტა და კოლეჯად გადაიქცა. სამაგიეროდ, ორი ყოფილი პედაგოგიური ინსტიტუტი გააერთიანეს და ერთი "ამბიციური უნივერსიტეტი" შექმნეს. ის კი დაავიწყდათ, რომ ორი ნუცას სკოლის შეერთებით ერთი უნივერსიტეტი არ მიიღება! უნივერსიტეტის არსებობისთვის იქ აუცილებლად სასწავლო პროცესთან შერეწყმული ფუნდამენტური კვლევები უნდა მიმდინარეობდეს! თუმცა, ეტყობა რეფორმა ბოლომდე არაა მისული, რადგან ჯერ კიდევ არაა მიღწეული მთავარი მიზანი: "სახელმწიფომ უნდა დააფინანსოს მხოლოდ დაწყებითი განათლება!" ამ მიზნის მისაღწევად რეფორმას, რომელიც შევარდნაძის ხელისუფლებამ დაიწყო, 16 წელი დასჭირდა, თუმცა, იმედია, უკვე ჩქარა დასრულდება. მითუმეტეს, რომ საფრანგეთის ყოფილმა ელჩმა ბატონმა ფასიემ ჩემი თანდასწრებით განაცხადა: "რად გინდათ განათლების სფეროში დახმარება? თქვენ ხომ თეთრკანიანი ზანგები ხართ!" თუ ამას დავუმატებთ ბატონ გიგი თევზაძის მიერ განათლების სამინისტროში გაკეთებულ განცხადებას, რომ რეფორმის მიზანია: "საქართველოში სახელმწიფო ენა ინგლისური უნდა გახდეს", ცხადი გახდება, თუ რატომ არის მნიშვნელოვანი საქართველოსთვის ეს რეფორმა-სასწაული, რითაც ხელისუფლება ამაყობს და პარლამენტართა უმრავლესობა ხარობს...

 ამ მიზნის მისაღწევად ყოფილმა მინისტრმა ლომაიამ ორიოდე წლის წინ განაცხადა: "სახელმწიფო დააფინანსებს მხოლოდ მოსწავლეს და სტუდენტს, და არა სასწავლებელს". რადგან ნებისმიერი კლასის მოსწავლე ერთი და იგივე თანხით ფინანსდება, ადვილი მისახვედრია, რომ საჯარო სკოლებში რენტაბელური მხოლოდ დაწყებითი განათლების კლასები იქნება. ვინ შეიმუშავა ეს რეფორმა და რა ძირითად პრინციპებს ეყრდნობა აგრერიგად წარმატებული გარდაქმნები? ელექტრონულ მისამართზე www.rti.org. გაჩნდა ინფორმაცია: "ამბიციური საგანმანათლებლო რეფორმა საქართველოში", რომლის თანახმად განათლების რეფორმის წარმართვაში საქართველოს ეხმარება RTI (Research Triangle Institute), ინსტიტუტი, რომელიც დაარსდა 1958 წელს აშშ-ს სამი უნივერსიტეტების ბაზაზე. ამ ინსტიტუტის პროგრამაა "საქართველოში საშუალო განათლების გაუმჯობესებისთვის ხელშეწყობა" (GEDA), რომელსაც მხარს უჭერს "აშშ საერთაშორისო განვითარების სააგენტო” UUSAID-ი. თურმე RTI საქართველოს ეხმარება: განათლების გაუმჯობესებაში, ხარისხის შეფასების დამკვიდრებაში არსებული სტანდარტების მიხედვით და განათლების მართვის უნარის ჩამოყალიბებაში ადგილობრივ დაინტერესებულ პირთათვის. საქართველოში RTI მუშაობს ე/.წ. "საგანმანათლებლო რესურსების ცენტრების” (ERC) ჩამოსაყალიბებლად, რომლებიც დახმარებას გაუწევენ ქვეყანაში ყველა სკოლის დაქცევაში.

 როგორც ამ ინფორმაციაშია აღნიშნული, "საქართველოს ზოგადი განათლების ახალი კანონის შემუშავება მოხდა სწორედ RTI -ს დახმარებით და ითვალისწინებს იმ უკიდურეს საჭიროებას, რომ საზოგადოებამ აქტიური როლი ითამაშოს განათლების დაფინანსების პრობლემების გადაჭრასა და გადაწყვეტილებების მიღებაში. კანონი განსაზღვრავს თითო სულზე ცენტრალური მთავრობის მიერ გაღებული წილის ოდენობას, რასაც ემატება ადგილობრივი რესურსები; კანონი აგრეთვე მოითხოვს სისტემებისა და პროცედურების ანგარიშების გამჭვირვალობას." ისე, სულ ტყუილად ჰგონიათ ამერიკელებს, რომ ჩვენი ხელისუფლება მათ მოთხოვნებზე მეტ თანხას გაიმეტებს განათლებისთვის. აქ საკუთარი მილიარდერთა ქველმოქმედებაც კი არ ეკარება განათლების სისტემას და მხოლოდ გასართობი ატრაქციონებითა და შადრევნების ჩხრიალით შემოიფარგლება. ინტერნეტის ამ ინფორმაციის თანახმად, RTI-ს ანალოგიური პროგრამები აქვს ლათინურ ამერიკაში (პერუ), აზიაში (კამბოჯა, ინდონეზია პაკისტანი), აფრიკაში (გვინეა, ნიგერია, სენეგალი და სამხრეთ აფრიკა), ხოლო ევროპიდან ეს "ბედნიერება" მხოლოდ საქართველოს ერგო!!! მთავარი კი ისაა, რომ საქართველოში მიმდინარე პროგრამა იმ პროგრამების ზუსტი ანალოგია, რომლებიც კამბოჯასა და პაკისტანში მიმდინარეობს. აი, ამ რეფორმის გამარჯვებას ზეიმობს გრიგალაშვილი-ლომაიას ტანდემი. უფრო სწორად ამერიკული ინსტიტუტის RTI -ს გამარჯვებას და იმ მიზნის, მიღწევას, რომელიც ჯერ კიდევ 16 წლის წინ ბატონმა ჰაჩისონმა დაგვისახა.

 ისიც აღსანიშნავია, რომ სწორედ ამ რეფორმის გასატარებლად ამერიკის ხელისუფლებამ 60 მილიონიანი გრანტო გამოყო. სწორედ ეს მილიონები მოხმარდა განათლების განადგურებას საქართველოში. ამერიკული საშუალო სკოლის დონე არასდროს ყოფილა ევროპული ან საბჭოური სკოლის დონზე მაღალი. ამას თვით ამერიკელებიც აღიარებენ და უნივერსიტეტების შევსებას (განსაკუთრებით ტექნიკურ სპეციალობებზე) ძირითადად ჩინელების, ინდოელების და ევროპელების ხარჯზე ახერხებენ. თვით ამერიკელი ახალგაზრდა იურისპრუდენციას, ელონომიკურ სპეციალობებს და მედიცინის დარგებს ირჩევს. ამერიკის სასწავლებლებში არის 3 დონის პროგრამა: "A”, "B” და "C”. "A” პროგრამა გამკუთვნილია ლათინური ქვეყნების გონებრივად ჩამორჩენილი ბავშვებისა და აფრიკელი ზანგებისთვის. "B” პროგრამა შედარებით უფრო გონებრივად მაღალგანვითარებული ბავშვებისთვისაა განკუთვნილი, პროგრამა "C” კი, მაღალგანვითარებულებისთვის. ჩვენდა სამწუხაროდ, ამ ამერიკელთა მითითებით, რადგან ჩვენ განვითარებადი ქვეყნების რიცხვში მოვხვდით, ჩვენთან განათლების რეფორმა ჩატარდა "A” დონის პროგრამით, რომელიც "ცოდნის მიღებას" ითვალისწინებს "უნარ-ჩვევების" და არა აზროვნების განვითარებით. ამის დასტურია განათლების სამინისტროს მიერ რეკომენდირებული "პილოტური" სახელმძღვანელოების შინაარსი და მათი დონე.

 ამას წინათ ბატონ ზალდასტანიშვილის მიერ თბილისში დაარსებული "ამერიკული სკოლის" ორი კურსდამთავრებული შემხვდა. ვკითხე, რა სახელმძღვანელოებით სწავლობდნენ ფიზიკას, ქიმიას და ბიოლოგიას. მითხრეს, რომ ამ საგნებისთვის თითო წელი იყო დათმობილი. ცხადი გახდა, რომ ეს სკოლა ამერიკული "A" სასწავლო პროგრამით მუშაობს. ამ სკოლაში სწავლა დღეს წელიწადში 10 ათასი ლარი გამხდარა, მაგრამ სკოლის კურსდამთავრებულები განათლების დონით ლათინოსებისა და ზანგების მომზადების დონეს არ აღემატება. ეტყობა მეტი არცაა საჭირო სხვათა მოჯამაგირეობისათვის განწირული ერისთვის.

ამისი მკაფიო მაგალითია ერთ-ერთი ყოფილი მინისტრის ათიოდე წლის წინ გამოთქმული მოსაზრება: "რა გვინდა საშუალო სკოლისგან? ასწავლოს ბავშვებს ერთ-ერთი უცხო ენა და კომპიუტერის ხმარება!" სწორედ ამიტომ ებრძვიან წიგნს და სურთ მისი კომპიუტერებით შეცვლა.

 დღეს ახალგაზრდისთვის კომპიუტერი მხოლოდ "თამაშების სკივრია" და არა ცოდნის მიღების საშუალება. ბავშვები წიგნის კითხვას გადაეჩვიენ, გადაეჩვიენ აზროვნებას და გაუჩნდათ უამრავი თავისუფალი დრო, რის გამოც ბევრი მათგანი კრიმინალური საზოგადოების გავლენის ქვეშ აღმოჩნდა, გაითელა მორალი და პატიოსნება, ხდება დასმენებისკენ წაქეზება, ეროვნული ფასეულობების ნიველირება! ამ ცოდნის დონით, რომელიც ძველი საშუალო სკოლის მეშვიდე კლასის დონეს არ აღემატება, ქართველი ახალგაზრდა ევროპის ან ამერიკის ვერც ერთ ნორმალურ უნივერსიტეტში სწავლის გაგრძელებას ვერ შესძლებს! თურმე არც არის საჭირო, რადგან სამედიცინო ინსტიტუტის მიზანი ექთანების მომზადება ყოფილა, ხოლო ტექნიკურ უნივერსიტეტში განუცხადეს, რომ ინჟინრები არ გვჭირდება, რადგან უნჟინრებად თურქებს მოვიწვევთო. რაც შეეხება ივანე ჟავახიშვილის სახელობის უნივერსიტეტს, ის აღარ არსებობს და მისი კორპუსები გასაყიდადაა განწირული. ამრიგად, განათლების რეფორმამ ჩვენს ახალგაზრდებს წაართვა მაღალი დონის განათლების მიღების უფლება! ეს კონსტიტუციის ხელყოფაა!!! სამაგიეროდ, ასეთი განათლების დონით მთელი მოსახლეობა ტურისტების მოსამსახურე გახდება, სხვათა მოჯამაგირე ერი გავხდებით...

 საქართველოში ჩატარებული განათლების რეფორმის შედეგია: განათლება მნიშვნელოვნად გაუარესდა, სამაგიეროდ, მთლიანად ფასიანი გახდება. მომავალში სახელმწიფო მხოლოდ დაწყებით განათლებას უზრუნველყოფს. განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ძირითადი მიზანია: მთლიანად გაანადგურონ მეცნიერება, განათლება და კულტურა, წაართვან მომავალი ჩვენს შვილებს და შვილიშვილებს, გადააქციონ ისინი მომსახურე პერსონალად ან იაფფასიან "საზარბაზნე ხორცად" მსოფლიოში არსებულ ცხელ წერტილებში საბრძოლველად!

 რეფორმამ მიზნად დაისახა საზოგადოების ზნეობრიობის საბოლოოდ დანგრევა პროფესორ-მასწავლებლების წარმოუდგენელი დამცირების გზით. ასევე სავალალო დღეში არიან ჩვენთვის ერთ დროს საამაყო მეცნიერები, ხელოვნებისა და კულტურის მოღვაწენი. შედეგად, ახალგაზრდებს წაართვეს მაღალი დონის ცოდნის მიღების მოტივაცია. ჩატარებული რეფორმის მთავარი ლოგიკაა: დროა უარვყოთ და ყოველმხრივ გავანადგუროთ "ცოდნის სკოლა" და მის ნაცვლად დავამკვიდროთ "უნარ-ჩვევების სკოლა". სწორედ ამიტომ დაინგრა საშუალო სკოლა და ის დაწყებით "საჯარო სკოლად"გადაიქცა.

 დღეს უნივერსიტეტები დაბალი დონის კოლეჯის ფუნქციას დიდი გაჭირვებით ასრულებს. თუ ასე გაგრძელდა, საქართველოს უახლოეს მომავალში არ ეყოლება ექიმი, კულტურისა და ხელოვნების წარმომადგენელი, ინჟინერი, მასწავლებელი! საქართველო არა მარტო ეკონომიური მაჩვენებლებით, განათლების დონითაც დაეცემა აფრიკის განვითარებადი ქვეყნების დონეზე!

 განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სულიერების გადარჩენა ყველა ქართველის უწმინდესი ვალია. ეს უდიდესი ეროვნული მოძრაობა მთელმა ერმა უნდა აიტაცოს და გამარჯვებამდე მიიყვანოს. მომავალი თაობის ბედი დღეს წყდება!
 დრო არ ითმენს! ხვალ გვიანი იქნება! სასწრაფო ზომებია მისაღები, რათა აღვადგინოთ სკოლა და უნივერსიტეტი!
დავუბრუნოთ ჩვენს შვილებს მაღალი დონის ცოდნის მიღების უფლება, რათა უზრუნველყოთ მათი მომავალი!

დღეს ეროვნული კულტურული რევოლუცია გვჭირდება!

მერაბ ჯიბლაძე

ქართული აკადემია

ამერიკის ფიზიკური საზოგადოების წევრი




2 июня 2009  
Образование заложник экономики, а экономику спасет только образованиеБез роста экономики страны система образования не сможет выжить, но без образования невозможен рост экономики. Без науки и образования грузинская экономика будут походить на африканскую, и всю страну ожидает будущее убогих людей, единственной деятельностью которых будет или прислуживание другим, или попрошайничество. И образовался магический круг. Как прорвать его? Что является первичным в этом круге, образование или экономика? Когда, после Второй мировой войны, Японию прировняли к земле и в стране началась такая голодовка, что питались мясом покойников. Японские власти направили 60% бюджета на образования. Начали приобретать иностранные патенты, изучение и обработку технологий, развили науку, и на счету всего этого образовалась современная экономика Японии. Именно возрождение образования привело экономику Японии к тем успехам, которые мы видим сегодня.


Япония яркий пример того, что как бы трудно нам не было, из этого ужасного кризиса мы не сможем выбраться без образования и науки. Однако, сможет ли грузинский народ повести себя подобно японцам? Очень сомнительно. Мне вспоминается начало 90-ых годов, когда по московскому телевидению передавали интервью американского экономиста, выходца из России, лауреата нобелевской премии Леонтьева. На вопрос корреспондента, какую экономическую политику он мог бы посоветовать России – американскую, европейскую или японскую, он ответил: «Я посоветовал бы России японскую экономическую политику, но чтобы она заработала, в России должны жить только японцы…». Экономическую политику Грузии все еще надо будет отыскать. В 60-ых годах во Франции прошли многочисленные выступления студентов против президента Де Голя. Я спросил одного французского аспиранта, чем были вызваны студенческие волнения. Он ответил, что студенты желают жить по-американски, на что Де Голь ответил: «Моя дорогая молодежь, я хорошо вас понимаю, но если вы желаете жить по-американски, вы должны работать по-американски. А вы хотите жить по-американски, но работать по-французски. А так не получится». Мы тоже хотим жить по-американски и работать по-грузински, но чтобы мочь жить по-американски, мы должны стать американцами и забыть, что значит быть грузином. Если мне что-то нравится в Америке, в первую очередь это организация труда. Именно американское правило организации труда обусловило силу этой страны, но перенос этого правила в Европу оказался невозможным, также как не получится его перенос к нам, пока мы остаемся грузинами, пока не изменится природа грузин. Действительно, можете представить, насколько удивится руководитель американской фирмы когда узнает, что у одного из сотрудников фирмы скончалась теща, а сотрудники уехали на похороны и пропустили работу. Правило нашей, грузинской жизни совсем другое и оно исходит из природы грузин. Одним из выявлений этого правила является наше отношение к детям, близким и друзьям и то гостеприимство, которое совершенно непонятно американцам. Но разве понятен грузину приезд с супругой моего американского друга на полтора месяца в Тбилиси, в то время, когда его ребенок поступал в Гарвардский университет и заполнял экзаменационные тесты в одиночестве, дома? Правда, он не попал в Гарвардский университет, но закончил Калифорнийский университет, и сейчас он очень успешный биофизик в Италии. В это время один грузинский академик перевел своего дитя из Тбилиси в багдадскую школу, так как знакомый директор обещал ему золотую медаль. У нас не получится быть американцами, а если и получится, тогда мы перестанем быть грузинами. В начале 90-ых годов известный русский экономист, лауреат нобелевской премии Леонтьев, на вопрос корреспондента российского центрального телевидения, какую экономическую политику он бы подержал для России – американскую, европейскую или японскую, он ответил: «Я посоветовал бы России японскую экономическую политику, но чтобы она заработала, в России должны жить только японцы!». Более умного от экономиста я ничего не слышал. В 1991 году в министерство образования Грузии прибыла израильская делегация из четырех сотрудников министерства образования, и мне был поручен их прием. Однажды я спросил их: «когда вы строили вашу новую страну, систему образования какой страны вы избрали – европейскую, американскую, японскую или что-то другое?». Руководитель делегации ответил мне: «Мы изучили образовательную систему разных стран, в том числе и России, и поняли, что система ни одной другой страны нам бы не пригодилась, потому что, мы евреи». Мы не смогли создать не только систему грузинского образования, но то, что было у нас хорошее – разрушили и, исходя из стремления интегрирования в западный мир, приняли такие законы, что уничтожаем образование. Сегодня мы уничтожаем образование, разрушаем науку и именно это и является целью властей. Завтра нас ожидает участь торговцев и криминалов, прислуживания другим. Путь, на котором мы стоим уже с давних пор, предсказывает нам полное интеллектуальное уничтожение, чтобы стать действительно развивающей страной. Тогда экономической развитие страны станет полностью невозможным. Очевидно, что упад образования связан с нашей экономической трудностью. Наша скромная экономика нанесла большой ущерб не только системе образования, но и самой экономике. Огромное желание того, чтобы сократились деньги на подготовку одного специалиста, оказалось губительным для всей системы образования, упал уровень подготовки специалистов, что принесло большой ущерб экономике и науке страны. Таким образом, если мы не сможем выйти из кризисного положения образования и науки, мы не сможем помочь ни экономике, ни стране. Выход только в резком изменении государственного подхода к науке и образовании. А этого не видно. Более того, эти власти делают все для искоренения науки и образования. Наглядным примером этому служат конкурсы тех нацчных программ которые проводит министерство. В этом году из 616 проектов финансирование было выделено только 161 проектам, не более 50 000 лари в году. Получается, что для научной работы всей Грузии в веде грантов выделено приблизительно 8 миллион лари (это столько же, сколько тратится на проведение 8 километровой дороги). Из представленных 616 работ оценку «хорошо», по мнению иностранных рецензентов, заслужили 418 проектов, что достигает 68% представленных проектов. А это обнадеживающий показатель того, что в Грузии еще не умерла наука, однако власти затруднились выделить на ее финансирования около 28 млн. лари. Все знают какие деньги тратятся на другие сферы, все знают, хотя бы на содержание этой необразованной власти, однако стимулирование науки ведь единственный путь для возрождения школьного и высшего образования. Господин Бидзина Иванишвили выделил до 20 млн. долларов на ремонт университетских корпусов. Это именно та сумма, которая необходима всей науке, но разве сейчас время ремонта? Именно этот ремонт стал причиной того, что из научных лабораторий вынесли и превратили в металлолом уникальные оборудования, аннулировали кабинеты, ун6ичтожаются музейные экспонаты… наверное, корпуса готовят к продаже. Эту страну должны спасти мы. Если мы сами не воспитаем хорошего экономиста и финансиста, юриста, врача, инженера, биолога, филолога или искусствоведа, никакая зарубежная помощь нам не поможет. Какой ответ мы даем потомству, если пожертвуем своей нацией и государством? Под конец, мы должны ответить перед нацией. Мы оставляем нашим детям и внукам долги и безжалостно уничтожаем культуру, науку и образование. Этого нас не простят наши потомки! До тех пор, пока не будет оценен труд образованного человека и не будет создана мотивация получения образования высокого уровня, учеба ученика будет формальной, и мы не сможем воспитать ни  деятеля искусства, ни врача, ни инженера, ни экономиста. Или же о какой мотивации образования может идти речь в стране, где зарплата капрала составляет 700 лари, а старшего научного сторудн6ика института – 200 лари? Какого учащегося заинтересует такая перспектива? Поэтому, большинство учащихся желают стать банкирами, полицейскими и прокурорами. Сегодня у нас не останется ни наука, ни экономика, если срочным порядком не займемся школой. Школа, в лучшем случае, дает образование только на уровне седьмого класса старых времен. К сожалению, школьные учебники написаны для слабоумных детей, а учебные программы такие, что нашим детям запрещается получать образование высшего класса! Не поддающее контролю желание, прихватить деньги! Именно это и является результатом действий этих переродившихся грузин и это станет причиной перерождения грузинской эры. Результат действия именно этих перерожденных грузин представляет выселение ученых из здания института Академии. Несколько месяцев назад ученых Института системы управления заставили оставить лаборатории и перенесли их оборудования и рабочие столы в какое-то неотремонтированное здание. Ну и что, что столы мокнут от дождя, а ученые остались безработными? Зато, освободили здания от ученых и продали их. Сейчас сотрудникам Института географии объявили: «Освободите здание за десять дней!». Затем, наверное, выгонят из здания сотрудников геофизики и геологии, так как эти здания, скорее всего, уже проданы и властей не волнует то, что вместо обещанных рабочих мест, они уничтожают существующие рабочие места. Интересно, на каком экономическом основании опирается опустошение зданий научных институтов, что является уничтожающим ударом на науку. Концепция образования Грузии. Система образования опирается на национальные и государственные интересы Грузии. Уровень образования и науки тесно связан с духовной силой нации, определяет культурное, экономической и политическое будущее страны и входит в ее жизненные интересы. Ликвидация отсталости страны и, тем более, ее развитие невозможны без постановки образования и науки на устойчивой материальной и законодательной базе. Образование должно обеспечить существование Грузии и, вообще, восстановить в общественном разуме цену знания дела и достоинство успешного труда. Поэтому, в Грузии приоритетным должна быть объявлена сфера образования и все органы власти должны содействовать действию и развитию системы образования. Высшее образование является тем главным звеном системы образования, которое должно обеспечить училища высококвалифицированными профессорами и учителями и высококачественными учебниками. Его долг – поддержать возрождение системы образования, науки и экономики. Главной целью концепции образования – нахождение тех путей, которые обеспечивают повышение профессионального уровня специалистов. Избрание правильного политического пути, возрождение экономики и развитие невозможны без специалистов высокого уровня соответствующей отрасли. А для этого, необходимо, чтобы дипломы и аттестаты получали только достойные учащиеся. В то же время, значительно должен повыситься престиж ученых, деятелей культуры, профессоров и учителей, а также уровень жизни. Только таким путем мы сможем привлечь молодежь к получения образования высокого уровня и остановить процесс вытекания талантливых молодых людей за границу. Мы должны сохранить культурную и научно-техническую интеллигенцию, научные, культурные и образовательные центры. Осуществленная за последние годы реформа нанесла огромный ущерб системе образования. Экономическая бедность создала крайне тяжелые жизненные и рабочие условия, как учителю, так и ученику. Обесценено знание и снизилось качество обучения, чему содействовали непродуманные законы высшего и общего образования. Научные исследования были практически изгнаны из высших учебных заведений, и уровень высшего образования упал до уровня среднего специального учебного образования. Система образования Грузии не должны повторять систему образования другой страны, так как, она обязательно должна учитывать традиции, обычаи, стремления и возможности грузинского народа. Для студентов и учеников должны были быть созданы нормальные условия для обучения и отдыха, что имеет огромное значение для ослабления криминального мира. С этой целью необходимо восстановить деятельность культурно-образовательных учреждений. Нацию спасет только образование высшего уровня, большая духовность и высокий профессионализм. Именно этой цели должны служить законы высшего и общего образования. Очевидно, что упадок образования связан с нашими экономическими трудностями. Наша скудная экономика нанесла большой ущерб не только системе образования, но и самой экономике. Огромное желание, чтобы сократились бы средства на подготовку одного специалиста, оказалось убийственным для всей системы образования, снизило уровень подготовки специалистов и это нанесло большой ущерб экономике страны. Если мы не сможем вывести из кризисного положения образование и науку, то мы не сможем помочь и экономике. Поэтому, если помощь иностранных государств действительно является гуманной, в первую очередь она должна быть направлена на спасение образования и науки. Только возрождение науки и образования спасет экономку страны. Система образования имеет две значительные задачи. Первое, повышение интеллектуального уровня нации; создание образованного и культурного общества. Второе, - проведение строгой и объективной аттестации в течение всего учебного процесса, чтобы качество дипломов и аттестации правильно определял место каждого члена общества только согласно его таланту и знанию. Вторая задача никогда не волновала нашу систему образования. Школьник обязательно должен был получить аттестат, и каждая неудовлетворительная оценка означала плохую работу учителя. Почти все студенты университета легко получают дипломы и сегодня, благодаря платным высшим учебным заведениям, всем раздаются дипломы. И, главное, все дипломы и аттестаты - одинаковые и не зависят ни от знаний, полученных студентами (учениками), ни от качества учебного заведения. Определенная селекция осуществлялась во время защиты диссертаций. Сегодня упразднен и этот этап селекции. Одним из главных задач образования является объективное выделение молодежи согласно таланту и знанию. С максимальной объективностью нужно постановить, «кто есть кто?», обладателем какого таланта является любой гражданин страны. К тому же, постановление этого должно происходить не только во время приемных экзаменов, но и в течение всего учебного процесса, как в средних, так и в высших школах. Но, в то же время, мы должны воздерживаться от отчисления учеников и студентов из учебных заведений. Отчисление наносит большой вред психике молодых людей.  И привести до неисправимых результатов. Ученик и студент, могут оставить учебное заведение только по собственному желанию и заняться иной деятельностью. Наша экономика навязала убийственное правило системе образования: контингент профессоров и учителей высших учебных заведений определяется объемом контингента учеников и студентов. Это вызвало то, что учебные заведения борются за повышение принимаемого контингента и, очевидно, они воздерживаются от отчисления студентов. Именно это и привело нас к неоправданной либерализации учебного процесса, что вызвало значительное падение уровня подготовки специалистов. Действительно, если на подготовку какой-либо специальности будет приниматься более строгие меры, эту специальность не изберет студент и выберет сравнительно легкий путь для получения диплома. Поэтому, кафедры становятся обязаннми, ослабить потребность, чтобы спастись от упразднения. Необходимо, чтобы финансирование учебных заведений, исходя из необходимости учебного процесса, осуществлялось реальными нагрузками, а несогласно количеству студентов и учеников. С другой стороны, материально-техническая база учебных заведений не удовлетворяет уровень потребностей. Сегодня, когда стоит вопрос о нострификации наших дипломов в разных странах мира, необходимо принять во внимание справедливое требование ряда европейских государств: для того, чтобы европейские страны признали дипломы, выданные нами, необходимо, чтобы количество выпускников превысило 20% вошедшего количества. то действительно важное требование, которое обусловит уровень и требования учебного процесса. То, что школы и высшие образования заканчивают практически все, вызывает обесценивание наших аттестатов и дипломов. Тем более, дипломы, выданные платными учебными заведениями, не могут иметь какой-либо вес, несмотря на их лицензирование. Это вызвано тем, что платные учебные заведения практически, образовались на нулевой базе (кроме того малого исключения, когда учебные заведения основались на научных базах), а страх перед потерей контингента учеников и студентов заставляет учителей значительно ослабить требования по отношению к учебному процессу. Нынешнее положение школы обещает нам только худшее будущее. Средняя школа упразднилась и вместо нее основана «публичная школа» с чрезвычайно низкой учебной программой и непригодными учебниками. А университеты, в лучшем случае, дошли до уровня средних школ. Необходимо объективное ранжирование молодежи согласно качеству аттестатов и дипломов. Для этого необходимо, чтобы успеваемость учащегося объективно отражалась в течение всех учебных лет в приложениях аттестата и диплома, нельзя унифицировать дипломы. У каждого высшего учебного заведения должен быть свой рейтинг исходя из результатов государственных аккредитаций. Сама государственная аттестация должна опираться не только на результаты аттестации профессоров и учителей и существующую учебную и научную базу, но и на успехи выпускников, исходя из их дальнейшей деятельности. Сегодня наша система образования испытывает недостаток учителей и учебников высокого уровня. Правда, недостаток учителей высокого уровня испытывают многие страны Европы и Америки, но они пополняют этот недостаток учебниками высшего уровня. А у нас не только высшая школа, но и публичная школа не обеспечена высококачественными учебниками. Поэтому, студент остается только при своих конспектах. К сожалению, сегодня контингент принимающихся студентов формируется не уровнем знаний абитуриентов, но и количеством принимающих в учебном заведении студентов. Число контингента, принимаемых в учебное заведение абитуриентов должно определяться уровнем знаний. Однако уровень выпускников публичных школ настолько низок, что существование в Грузии университетов становится под вопросом. Таким образом, сегодня, основную задачу школы представляет улучшение учебного процесса и повышение уровня знаний учеников. Необходимо обратить внимание на создание и издание учебников высокого уровня. Нужно проводить конкурсы и осуществлять строгий контроль на избрании и издании высококачественных учебников. Использование телевизионных передач в учебных процессах представляет еще одно значительное дело. Необходимо создать специальный учебно-телевизионный канал. Государство должно обеспечить конституционное право граждан Грузии, получить бесплатное дошкольное, начальное и среднее образование, принять участие в конкурсах государственных учебных заведений, для осуществления права учебы за счет государства на любые последующие этапы. Расходы, потраченные на воспитание и образование подростков будут значительно меньше, чем необходимо для борьбы с тем криминальным миром, который мы получим в результате необразованности нации. Результаты образовательных реформ Результат образовательной реформы, протекающей в стране: образование значительно ухудшилось, зато, станет полностью платной. В будущем государство обеспечит только начальное образование. Основную цель министерства образования представляет: отнять будущее у наших детей и внуков! Образовательная реформа отняла у нашей молодежи право, получить образование высшего уровня! Это посягательство на Конституцию!!! В американских учебных заведениях есть три уровня программ: “A”, “B” и “C”. Программа “A” предназначена для отсталых умом детей латинских стран и африканских негров. Программа “B” предназначена для детей с более развитыми умами, а программа “C” для высокоразвитых детей. К нашему сожалению, по указанию американцев, так как мы попали в число развивающихся стран, у нас была проведена реформа по программе уровня “A”, которая подразумевает «получение знаний» посредством развития «навыков», а не мышления. Подтверждением этому являются содержание и уровень «пилотовых» учебников, рекомендованных Министерством образования. При таком образовательном уровне, который не превышает уровень седьмого класса по старой средней школе, молодой человек из Грузии не сможет продолжить учебу ни в одном нормальном университете Европы или Америки! Реформа ставит целью окончательное разрушение общественной морали, путем непредставляемого унижения учителей и профессоров. Также в трудном положении находятся уважаемые для нас деятели науки, искусства и культуры. В результате, у молодежи отняли мотивацию получения знаний высокого уровня. Борются с книгой и желают заменить ее компьютером. Сегодня для молодежи компьютер представляет «сундук игр», а не средство получения знаний. Дети отучились читать книги, отучились от мышления и у них появилось много свободного времени, из-за чего многие из них оказались под влиянием криминального общества, растоптаны мораль и честность, происходит подстрекание к  информированию, нивелирование национальных ценностей! Главная логика проведенной реформы: настало время отвергнуть и всесторонне уничтожить «школу знаний» и вместо нее внедрить «школу навыков». Именно поэтому была разрушена средняя школа и превращена в начальную «публичную школу». Сегодня университеты с большим трудом выполняют функции колледжа. Если так будет продолжаться и дальше, в ближайшем будущем Грузии у нее не будет врачей, представителей культуры и искусства, инженеров, учителей! Грузия дойдет до уровня развивающихся стран Африки не только по экономическим показателям, но и уровнем образования! Спасение образования, науки, культуры и духовности представляет святой долг каждого грузина. К этому великому национальному движению должна присоединиться вся нация, и довести его до победы. Судьба будущего поколения решается сегодня! Время не терпит! Завтра будет поздно! Необходимо принять срочные меры! Давайте спасем школу и университет. Давайте вернем нашим детям право на получение знаний высшего уровня!!! Реформа образования завершилась крахом образования. Как вам известно, реформа означает изменение формы, а не сути. Система образования всегда требует развития и поэтому реформы необходимы, только без изменения сути. Однако во время проведения реформы необходимы большая осторожность и проницательность, чтобы система образования прихорошилась таким образом, чтобы она смогла улучшить учебный процесс и повысить уровень подготовки молодых студентов. Система образования и уровень науки тесно связаны с экономическим и политическим положением страны, а кризис образования и науки убийственно действует как на экономическое, так и на политическое положение. Сегодня необходимо принять решающие меры, чтобы можно было спасти науку и образование, а не уничтожить их. Наука и образование определяют будущее нации, и поэтому входят в ее жизненные интересы. Принятые в результате реформы образования законы пренебрегают традиции грузин, их национальную самобытность и, поэтому, совершенно неприемлемы для нашего общества. Проведенная реформа вызвала полную деградацию образования и науки и отняла у нашей молодежи конституционное право, получить образование высшего уровня! Если страну и народ не устраивают разрушение системы образования, тогда почему произошло то, что произошло? Неужели виновны только американские рекомендации? В чем устраивало властям уничтожение науки и образования? Как видно, именно властей не устраивает существование в стране образованных людей и поэтому с таким усилием борются они против интеллигенции. Властей устраивает существование необразованной массы с целью легкого управления ими. Поэтому они боятся здравой мысли, разумных людей! Образованные и талантливые люди становятся обязанными, найти укрытие за рубежом. Очевидно, любой закон, который разрушает систему образования является антинациональным. То, что «амбициозная реформа» образования с помощью этого закона разрушила систему образования, разрушена гордость нации – государственный университет имени Иване Джавахишвили, а средние школы вообще уничтожили и переделали в «публичные школы», стало сегодня очевидным для большей части населения. Смерть университета и школы было решено еще в 1992 году, когда атташе американского посольства по вопросам науки, образования и культуры господин Хачисин пояснил мне: «Вы являетесь развивающей страной и государство должно финансировать только начальное образование!». А это означало, что не только государственные университеты должны были закрыться, но и средние школы. Почему мы должны были повести себя подобным образом? Их логика проста и она вовсе не учитывает существующий высокий уровень населения страны. Главное здесь экономический показатель! Если вы настолько разрушите экономику, что  будете обращаться с протянутой рукой к разным богатым странам, очевидно, ясно, что они примут вас за нищего. А нищему нужны не образование, а пропитание и прикрытие голого тела лохмотьями. Так обращаются к нищим государствам и предложение денег в долг, тем более гранты, эти нищие должны применить на пропитание народа, а не на развитие культуры, образования и науки, именно поэтому распространили тогдашние власти, что «наука для Грузии это роскошь!!!». Это говорил и тогдашний министр экономики, и государственный министр, парламентарий и полностью необразованный чиновник. Более того: начали даже разрушать научные библиотеки. Книги и журналы «Библиотеки технической литературы» сдали в макулатуру для изготовления туалетной бумаги. Наверное подобное ожидает и остальных библиотек. И если нам не нужна наука, тогда, практически, лишним будет и образование высокого уровня, так как теряется мотивация получения образования! Главное: нищее государство не должно тратить деньги ни на образование, ни на науку, ни на культуру!!! Университет это единство научных и учебных процессов (это признает и Болонская хартия). Но когда упразднили научный сектор Университета со своими института и научными лабораториями, Университет прекратил существование и превратился в колледж. Зато, объединили два бывших педагогических института и создали один «амбициозный университет». Но, они забыли, соединением двух «школ Нуцы» не  получается один Университет! Для существования Университета в нем обязательно должны проходить приращенные к учебному процессу фундаментальные исследования! Однако, видно реформа еще не доведена до конца, так как пока еще не достигнута главная цель: «государство должно профинансировать только начальное образование!». Для достижения этой цели, реформе, которую начали власти Шеварднадзе, понадобилось 16 лет. Однако, наемся, что уже скоро она завершится. Тем более что бывший посол Франции, господин Фасье в моем присутствии заявил: «Для чего вам нужна помощь в сфере образования? Ведь вы белокожие негры!». Если к этому добавим заявление Гиги Тевзадзе, сделанное в министерстве образования, что цель реформы: «В Грузии государственным языком должен стать английский», станет очевидно, почему так значительна эта реформа для Грузии – чудо, которым гордятся власти, и радуется большинство парламентариев… Для достижения этой цели бывший министр Ломая два года назад заявил: «Государство профинансирует только ученика и студента, а не учебное заведение». Так как ученик любого класса финансируется одинаковой суммой, легко догадаться, что в публичных школах рентабельными будут только классы начального образования. Кто разработал эту реформу, и какие основные принципы опираются подобные успешные преобразования? На электронном адресе www.rti.org появилась информация: «Амбициозная образовательная реформа в Грузии», согласно которой в осуществлении образовательной реформы Грузии помогает RTI (Research Triangle Institute), институт, который был основан в 1958 году на базе трех университетов США. Программа этого института «содействие улучшения среднего образования в Грузии» (GEDA), которую поддерживает «Международное агентство развития США» UUSAID. Оказывается, RTI помогает Грузии: в улучшении образования, создании качества оценки согласно существующим стандартам и в определении управления образования для местных заинтересованных лиц. В Грузии RTI работает на создание т.н. «Образовательных центров ресурсов» (ERC), которые окажут помощь в разрушении всех школ в стране. Как отмечено в этой информации, «разработка нового закона общего образования Грузии произошло именно при помощи RTI и учитывает ту крайнюю необходимость, чтобы общество сыграло активную роль в решении проблем финансирования образования и принятии решений. Закон определяет выделенную центральным правительством долю на каждую душу, к чему добавляются местные ресурсы; закон также требует прозрачность счетов системы и процедур». Вообще, совсем напрасно думают американцы, что наши власти потратят больше суммы на образования, чем этого требуют они. Систему образования не касается даже благотворительность миллиардеров, и она ограничивается только развлекательными аттракционами и фонтанами. Согласно этой информации интернета, RTI имеет аналогичные программы в Латинской Америке (Перу), в Азии (Камбоджа, Индонезия, Пакистан), в Африке (Гвинея Нигерия, Сенегал и Южная Африка), ну а в Европе такого «счастья» удостоилась только Грузия!!! А главное то, что программа, осуществляемая в Грузии является точным аналогом тех программ, которые проводятся в Камбодже и Пакистане. Именно победу этой реформы и празднует тандем Григалашвили-Ломая. Точнее говоря, победу американского института RTI и ту цель, то достижение, которые нам поставил господин Хачисон 16 лет назад. Необходимо отметить и то, что именно для проведения этой реформы власти Америки выделили грант в 60 миллион. Именно эти миллионы были потрачены на уничтожение образования в Грузии. Уровень американской средней школы никогда не был выше уровня европейской или советской школы. Это признают и сами американцы и стараются пополнить университеты (в основном в технических специальностях), в основном, за счет китайцев, индусов и европейцев. Сама американская молодежь избирает юриспруденцию, экономические специальности и медицинскую сферу. В американских учебных заведениях есть три уровня программ: “A”, “B” и “C”. Программа “A” предназначена для отсталых умом детей латинских стран и африканских негров. Программа “B” предназначена для детей с более развитыми умами, а программа “C” для высокоразвитых детей. К нашему сожалению, по указанию американцев, так как мы попали в число развивающихся стран, у нас была проведена реформа по программе уровня “A”, которая подразумевает «получение знаний» посредством развития «навыков», а не мышления. Подтверждением этому являются содержание и уровень «пилотовых» учебников, рекомендованных Министерством образования. Недавно, я встретил двух выпускников «Американской школы», основанной господином Залдастанишвили. Я спрсил их, какими учебниками они изучали физику, химию и биологию. Они ответили, что на эти предметы было уделено по одному году. Становится очевидным, что эта школа работает по американской учебной программе “A”. Стоимость учебы в этой школе уже составляет 10 тысяч лари в год, но уровень подготовки выпускники этой школы не превышают уровня подготовки латиносов и негров. Наверное, большего и не нужно для обреченного на прислуживание другим, нации. Наглядным примером этому является высказанная почти десять лет назад, одним из бывших министров, мысль: «Что мы хотим от средней школы? Чтобы она научила детей одному из иностранных языков и работу с компьютером!». Именно поэтому борются с книгой и хотят заменить ее компьютерами. Сегодня для молодежи компьютер представляет «сундук игр», а не средство получения знаний. Дети отучились читать книги, отучились от мышления и у них появилось много свободного времени, из-за чего многие из них оказались под влиянием криминального общества, растоптаны мораль и честность, происходит подстрекание к  информированию, нивелирование национальных ценностей! При таком образовательном уровне, который не превышает уровень седьмого класса по старой средней школе, молодой человек из Грузии не сможет продолжить учебу ни в одном нормальном университете Европы или Америки! Оказывается, это и необязательно, так как цель медицинского института – подготовить медсестер, а в Техническом университете заявили, что инженеры не нужны, так как инженерами будут приглашены турки. Что касается Университета имени Иване Джавахишвили, он вовсе не существует и его корпуса обречены на продажу. Таким образом, образовательная реформа отняла у нашей молодежи право, получить образование высшего уровня! Это посягательство на Конституцию!!! При таком расчете, подобным уровнем образования население будет прислуживать туристам, мы станем прислуживающей нацией… Результат проведенной в Грузии реформы образования: образование значительно ухудшилось, зато, станет полностью платной. В будущем государство будет обеспечивать только начальное образование. Основной целью Министерства образования и науки является: полностью уничтожить науку, образование и культуру, отнять будущее у наших детей и внуков, превратить их в прислуживающий персонал и в «пушечное мясо» в борьбе в существующих в мире горячих точках! Реформа ставит целью окончательное разрушение общественной морали, путем непредставляемого унижения учителей и профессоров. Также в трудном положении находятся уважаемые для нас деятели науки, искусства и культуры. В результате, у молодежи отняли мотивацию получения знаний высокого уровня. Главная логика проведенной реформы: настало время отвергнуть и всесторонне уничтожить «школу знаний» и вместо нее внедрить «школу навыков». Именно поэтому была разрушена средняя школа и превращена в начальную «публичную школу». Сегодня университеты с большим трудом выполняют функции колледжа. Если так будет продолжаться и дальше, в ближайшем будущем Грузии у нее не будет врачей, представителей культуры и искусства, инженеров, учителей! Грузия дойдет до уровня развивающихся стран Африки не только по экономическим показателям, но и уровнем образования! Спасение образования, науки, культуры и духовности представляет святой долг каждого грузина. К этому великому, национальному движению должна присоединиться вся нация, и довести его до победы. Судьба будущего поколения решается сегодня! Время не терпит! Завтра будет поздно! Необходимо принять срочные меры для восстановления школы и университета! Вернем нашим детям право на получение знаний высшего уровня, чтобы обеспечить их будущее!   Сегодня нам необходима национальная культурная революция! Мераб Джибладзе Грузинская академия Член физического общества Америки